گزارش هفتگی بورس ایران | رشد ۵.۷٪ شاخص کل و اثر نرخ توافقی دلار بر صنایع دلاری

جمع‌بندی سریع هفته:
– شاخص کل: رشد حدود ۵.۷٪ و تثبیت در محدوده ۳.۷ میلیون واحد
– شاخص هم‌وزن: رشد حدود ۴.۷٪ و ثبت رکورد ۱٬۰۴۷٬۰۰۰ واحد
– ورود پول حقیقی: بیش از ۵.۲ همت | میانگین ارزش معاملات خرد: حدود ۱۷.۲ همت

بازار سرمایه در هفته گذشته جهشی چشمگیر را تجربه کرد؛ جریان نقدینگی پس از ماه‌ها احتیاط به بورس بازگشت و هر دو نماگر اصلی سقف‌های تازه‌ای ثبت کردند. شاخص کل حدود ۵.۷ درصد رشد کرد و در پایان هفته در محدوده ۳.۷ میلیون واحد ایستاد، در حالی که شاخص هم‌وزن برای نخستین‌بار قله یک میلیون واحد را لمس کرد.

این هفته را می‌توان نقطه عطفی خواند که در آن انتظارات ارزی، سیاست‌های نهادی و ورود پول حقیقی هم‌زمان بازار را به سمت تعادل صعودی هدایت کرد؛ رخدادی که در بستر تحولات اقتصاد کلان، معنای فراتر از یک نوسان کوتاه‌مدت دارد.

پس از ماه‌ها رکود نسبی، کم‌رمقی معاملات و تردید سرمایه‌گذاران، این چرخش ناگهانی نشان داد که بازار سرمایه ایران همچنان به محرک‌های بنیادی و سیگنال‌های سیاستی حساس است. ترکیب هم‌زمان چند عامل اثرگذار باعث شد تا نگاه‌ها از موضع دفاعی به رویکردی فعال‌تر تغییر کند.

وضعیت شاخص‌ها و جریان پول؛ اعداد چه می‌گویند؟

شاخص کل در طول هفته فراز و نشیب‌های متعددی داشت اما در مجموع بازدهی حدود ۵.۷ درصدی ثبت کرد و برای نخستین‌بار پس از دوره‌ای رکود، بالای کانال ۳.۷ میلیون واحد قرار گرفت. شاخص هم‌وزن نیز افزایش تقریباً ۴.۷ درصدی را تجربه کرد و روی تراز حدود ۱٬۰۴۷٬۰۰۰ واحد نشست که نشان‌دهنده گسترش جریان تقاضا به نمادهای کوچک و متوسط است؛ موضوعی که معمولاً به‌عنوان نشانه‌ای از تعمیم رشد بازار تلقی می‌شود.

حجم و ارزش معاملات نیز جهش یافت؛ میانگین حجم روزانه حدود ۴۶ میلیارد برگه سهم و میانگین ارزش معاملات خرد هفته حوالی ۱۷.۲ همت گزارش شد. این ارقام در مقایسه با میانگین ماه‌های گذشته، افزایش معناداری را نشان می‌دهد و از فعال‌تر شدن معامله‌گران حکایت دارد.

از منظر نقدینگی حقیقی، بیش از ۵.۲ همت پول حقیقی طی هفته وارد بازار شد و در یک روز اوج ورود رقم‌هایی بالاتر از ۱٬۷۰۰ میلیارد تومان ثبت شد؛ نشانه‌ای از بازگشت اعتماد و تغییر اولویت‌های سرمایه‌گذاری. همچنین بازار آپشن‌ها نیز برای اولین بار در این هفته رکورد ارزش معاملات ۱.۲ همتی را ثبت کرد که نشان از اقبال سرمایه‌گذاران به ابزارهای نوین مالی و بلوغ تدریجی بازار سرمایه ایران دارد.

رخدادهای اثرگذار هفته؛ چرا بازار جان گرفت؟

چند خبر و تصمیم نهادی نقش محوری در روند بازار داشتند. افزایش محسوس نرخ توافقی دلار به حدود ۷۳ هزار تومان و حرکت کلی سیاست‌گذاری به سمت ترازسازی نرخ ارز، یکی از مهم‌ترین محرک‌های انتظاری بود. این تحول، به‌ویژه برای شرکت‌های صادرات‌محور و دلاری، به‌معنای بهبود چشم‌انداز سودآوری تلقی شد.

هم‌زمان، انتشار گزارش‌های سودآور شرکت‌های بزرگ، اعلام احتمال عرضه سهام شرکت‌های ملی نفت و گاز و تصمیم سازمان بورس درباره حذف حجم مبنا (از اول دی‌ماه حجم مبنا برابر یک سهم خواهد شد) سیگنال‌های روشنی از عزم نهاد ناظر برای افزایش نقدشوندگی ارسال کرد.

در کنار این موارد، راه‌اندازی صندوق‌های کالایی مبتنی بر نقره و تقویت عمق بازار کالا، و گزارش‌های مثبت از بهبود نقدشوندگی در تالارهای مبادله، مجموعه‌ای از سیگنال‌های بنیادی و سازوکارمحور بودند که تقاضا را تقویت کردند. این ترکیب، همراه با کاهش نسبی تنش‌ها و فروکش‌کردن شوک‌های خبری، سرمایه‌گذاران را تشویق به ورود مجدد به بازار سرمایه ایران کرد.

قوت‌ها و مخاطرات؛ تعادل شکننده بازار

عوامل مثبت بازار در حال حاضر روشن‌اند: رشد نرخ دلار و بهبود سودآوری شرکت‌های دلاری؛ انتشار گزارش‌های عملکرد مثبت؛ سیاست‌های حمایتی نهاد ناظر؛ و نوآوری‌هایی مانند صندوق‌های اهرمی و کالایی که گزینه‌های متنوع‌تری پیش‌روی سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد. همچنین احتمال عرضه‌های دولتی می‌تواند در صورت مدیریت صحیح، به تعمیق بازار و افزایش شناوری کمک کند.

اما در سوی دیگر، مخاطرات نیز پابرجاست. وابستگی رشد اخیر بازار سرمایه ایران به محرک ارزی یکی از ریسک‌های اصلی است؛ چراکه در صورت بازگشت ثبات یا افت نرخ ارز، بخشی از انتظارات فعلی ممکن است تعدیل شود. ریسک‌های سیاسی و تحریمی، احتمال هیجانی‌شدن معاملات پس از حذف حجم مبنا و کاهش نقش محافظتی دامنه نوسان، و رفتار فرصت‌طلبانه معامله‌گران کوتاه‌مدت، همگی می‌توانند نوسانات شدید مقطعی ایجاد کنند.

در چنین فضایی، بسیاری از تحلیلگران تأکید دارند که انتخاب سهام ارزنده، شاخص‌ساز و نقدشونده بیش از گذشته اهمیت یافته و رویکردهای هیجانی می‌تواند پرهزینه باشد.

چشم‌انداز بازار؛ امید محتاطانه تا ۴ میلیون واحد

چشم‌انداز میان‌مدت بازار سرمایه ایران را می‌توان «محتاطانه مثبت» توصیف کرد. برخی تحلیلگران رسیدن شاخص کل به سطح تعادلی ۴ میلیون واحد تا پایان سال را محتمل می‌دانند، مشروط بر آنکه ترکیب محرک‌های ارزی، تداوم ورود پول حقیقی و سیاست‌های حمایتی نهاد ناظر حفظ شود.

با این حال، تحقق این سناریو به ثبات نرخ دلار، مدیریت انتظارات و کنترل نوسانات کوتاه‌مدت بستگی دارد. در غیاب این شرایط، بازار ممکن است با دوره‌های اصلاح قیمتی و نوسان‌های شدید مواجه شود؛ اصلاح‌هایی که اگرچه ذات بازارند، اما می‌توانند برای سرمایه‌گذاران کم‌تجربه چالش‌برانگیز باشند.

در نتیجه، برای فعالان بازار بهترین راهبرد، حفظ رویکردی منضبط، تمرکز بر تحلیل بنیادی، توجه به نقدشوندگی و بهره‌گیری از ابزارهای مدیریت ریسک مانند صندوق‌های اهرمی و کالایی است. چنین رویکردی امکان بهره‌برداری از فرصت‌های رشد بازار سرمایه ایران را فراهم می‌کند، بدون آنکه سرمایه‌گذار را در معرض ریسک‌های غیرضروری قرار دهد.

یادداشت منبع (پیشنهادی برای تقویت EEAT): اعداد شاخص‌ها و معاملات بر مبنای داده‌های معاملاتی بورس/فرابورس و اطلاعات منتشرشده از سازوکار نرخ ارز توافقی/مرکز مبادله قابل ارجاع است.