بازار سهام آمریکا با موجی از فشار فروش مواجه شده که هم‌زمانی آن با افزایش قیمت نفت و اختلال در تجارت انرژی از مسیر تنگه هرمز، توجه تحلیلگران را به هزینه‌های اقتصادی تنش‌های منطقه‌ای جلب کرده است. این تحولات نشان می‌دهد آثار بحران انرژی تنها به کشورهای واردکننده نفت محدود نمی‌شود و می‌تواند از مسیر تورم، نرخ بهره و هزینه سرمایه به بازارهای مالی بزرگ جهان منتقل شود.
بر اساس داده‌های ارائه‌شده از معاملات پنج‌شنبه ۱۴ آبان، شاخص نزدک ۵.۵۲ درصد، اس‌اندپی ۵۰۰ معادل ۴.۳۶ درصد و داوجونز ۳.۴۴ درصد کاهش یافته‌اند. در همین دوره، سهام شرکتهای بزرگ فناوری نیز با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شده است.
در چنین شرایطی، افزایش هزینه انرژی در کنار نگرانی درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین در حوزه هوش مصنوعی، ترکیبی از فشارهای اقتصادی و مالی را برای شرکتهای فناوری ایجاد کرده است.
به‌روزرسانی ۱۷ آبان: گزارش‌های منتشرشده از سقوط شدید بازار سهام آمریکا حکایت دارد؛ به‌طوری‌که ادعا شده ارزش بازار شرکتهای حاضر در شاخص S&P ۵۰۰ تنها در ۴۰ دقیقه حدود ۲ تریلیون دلار کاهش یافته است.
چرا بحران تنگه هرمز به وال‌استریت سرایت کرد؟
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و اختلال در عبور محموله‌های انرژی از این گذرگاه می‌تواند بر انتظارات بازارهای جهانی اثر بگذارد. زمانی که عرضه نفت با محدودیت روبه‌رو می‌شود، افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه تولید، حمل‌ونقل و فعالیت بسیاری از صنایع را بالا ببرد.
این افزایش هزینه‌ها از یک سو حاشیه سود شرکت‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد و از سوی دیگر، می‌تواند به افزایش قیمت کالاها و خدمات منجر شود. در اقتصاد آمریکا، تداوم فشارهای تورمی ممکن است مسیر کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را دشوارتر کند. نرخ بهره بالاتر نیز معمولاً ارزش فعلی سودهای مورد انتظار شرکت‌ها در سال‌های آینده را کاهش می‌دهد.
این سازوکار به‌ویژه برای شرکتهای فناوری اهمیت دارد؛ زیرا بخش مهمی از ارزش‌گذاری آنها به انتظارات سرمایه‌گذاران از رشد درآمد و سودآوری آینده وابسته است. به این ترتیب، شوک انرژی می‌تواند از مسیر افزایش تورم و هزینه سرمایه، حتی شرکت‌هایی را که مستقیما در صنعت نفت فعالیت ندارند، تحت تأثیر قرار دهد.
شاخص‌های اصلی بورس آمریکا چقدر سقوط کردند؟
بر اساس آمار ارائه‌شده از معاملات پنج‌شنبه ۱۴ آبان، شاخص‌های اصلی بازار سهام آمریکا افت قابل‌توجهی ثبت کردند.
بیشترین کاهش در میان سه شاخص اصلی مربوط به نزدک بود که وزن بالاتری از شرکتهای فناوری و رشد محور دارد.
| شاخص | میزان افت گزارش شده است |
|---|---|
| نزدک | ۵.۵۲ درصد |
| اس اندپی ۵۰۰ | ۴.۳۶ درصد |
| داوجونز | ۳.۴۴ درصد |
| شاخص نیمه‌رسانه‌های فیلادلفیا | بیش از ۱۲ درصد |
| کاهش ارزش بازار شرکتهای اس اندپی ۵۰۰ | حدود ۳ تریلیون دلار |
طبق آمار، افت شدیدتر نزدک و سهام نیمه‌رساناها نشان می‌دهد فشار فروش در شرکتهای فناوری و صنایع مرتبط با هوش مصنوعی برجسته‌تر بوده است.
چرا سهام شرکتهای فناوری بیشترین فشار را تحمل کردند؟
فشار فروش در وال‌استریت به‌ویژه بر شرکتهای نیمه‌رسانا و کسب‌وکارهای وابسته به توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی متمرکز بود. طبق گزارش رویترز، سرمایه‌گذاران علاوه بر نگرانی‌های مربوط به هزینه سرمایه‌گذاری، در حال ارزیابی پیامدهای احتمالی مقررات سخت‌گیرانه‌تر درباره ساخت مراکز داده پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بودند.
ساخت مراکز داده، خرید پردازنده‌های پیشرفته، توسعه شبکه برق و تأمین تجهیزات خنک‌کننده به سرمایه‌گذاری گسترده نیاز دارد. افزایش هزینه برق و تأمین مالی می‌تواند زمان بازگشت سرمایه این پروژه‌ها را طولانی‌تر کند.
جدول افت یک‌ماهه سهام شرکتهای بزرگ فناوری
| شرکت | افت بازار |
|---|---|
| ای ام دی (AMD) | ۲۳.۹۱٪ |
| میکرون (Micron) | ۲۲.۷۸٪ |
| آلفابت، شرکت مادر گوگل | ۱۷.۹۶٪ |
| متا (Meta) | ۱۵.۳۰٪ |
| انویدیا (Nvidia) | ۱۲.۴۴٪ |
چرا افزایش قیمت نفت می‌تواند مانع کاهش نرخ بهره شود؟
افزایش قیمت نفت معمولا از مسیر هزینه سوخت، حمل‌ونقل و تولید بر قیمت کالاها و خدمات اثر می‌گذارد. در صورت تداوم این وضعیت، بانک مرکزی آمریکا ممکن است برای مهار تورم ناچار شود سیاست پولی محدودکننده را برای مدت بیشتری حفظ کند. البته واکنش فدرال رزرو به مجموعه‌ای از شاخص‌ها، از جمله تورم هسته، اشتغال و رشد اقتصادی وابسته است و افزایش قیمت نفت به‌تنهایی مسیر نرخ بهره را تعیین نمی‌کند.
در معاملات پنج‌شنبه ۵ نوامبر، قیمت نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت حدود ۳.۵ درصد افزایش یافت. هم‌زمان، بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله آمریکا به حدود ۴.۸۴ درصد کاهش پیدا کرد؛ بنابراین افزایش قیمت نفت در آن روز با افزایش بازده اوراق بلندمدت همراه نبود. این تفاوت نشان می‌دهد بازارها هم‌زمان با نگرانی تورمی، به ریسک افت رشد اقتصادی و افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن نیز واکنش نشان داده‌اند.
چرا سهام شرکتهای نفتی برخلاف فناوری رشد کرد؟
شوک افزایش قیمت نفت برای همه بخش‌های اقتصاد پیامد یکسانی ندارد. شرکتهای تولیدکننده نفت ممکن است از افزایش قیمت فروش محصولات خود منتفع شوند، درحالی‌که صنایع مصرف‌کننده انرژی با افزایش هزینه تولید و حمل‌ونقل مواجه می‌شوند.
بر اساس ارقام ارائه‌شده در گزارش اولیه، سهام اکسون‌موبیل طی یک ماه حدود ۹.۸۵ درصد و شورون نزدیک به ۱۰ درصد رشد داشته‌اند؛ ارقامی که برای انتشار قطعی باید با داده‌های تاریخی بازار تطبیق داده شوند. این واگرایی بیانگر یکی از ویژگی‌های مهم شوک‌های انرژی است: افزایش قیمت نفت می‌تواند درآمد بخشی از تولیدکنندگان انرژی را تقویت کند، اما هم‌زمان فشار هزینه‌ای بر بخش‌های دیگر اقتصاد وارد سازد.
آینده وال‌استریت به چه عواملی وابسته است؟
برای ارزیابی مسیر بازار سهام آمریکا، سه متغیر اهمیت ویژه‌ای دارند: پایداری عرضه انرژی، جهت‌گیری سیاست پولی فدرال رزرو و بازده واقعی سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی. اگر اختلال در تجارت انرژی ادامه پیدا کند، هزینه سوخت و حمل‌ونقل می‌تواند همچنان بر سودآوری صنایع فشار وارد کند. از سوی دیگر، هرگونه تأخیر در ساخت مراکز داده یا کاهش سرعت رشد درآمدهای مرتبط با هوش مصنوعی می‌تواند بر ارزش‌گذاری شرکتهای فناوری اثر بگذارد.
در مقابل، کاهش تنش‌های منطقه‌ای، ثبات بیشتر قیمت انرژی و روشن‌ترشدن چشم‌انداز درآمدی پروژه‌های فناوری می‌تواند بخشی از نااطمینانی سرمایه‌گذاران را کاهش دهد.
جمع‌بندی؛ آیا هزینه بحران هرمز به اقتصاد آمریکا منتقل شده است؟
سقوط ۵.۵۲ درصدی نزدک، افت ۴.۳۶ درصدی اس‌اندپی ۵۰۰ و کاهش حدود ۳ تریلیون دلاری ارزش بازار، از شدت فشار فروش در معاملات ۵ نوامبر حکایت دارد. این ارقام در گزارش‌های رویترز و آسوشیتدپرس نیز تأیید شده‌اند.
بحران انرژی یکی از مسیرهای انتقال هزینه تنش‌های منطقه‌ای به اقتصاد آمریکاست؛ اما شدت اثر آن بر وال‌استریت به تعامل قیمت نفت، تورم، سیاست پولی و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها بستگی دارد.
سؤالات متداول
چرا بورس آمریکا در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ سقوط کرد؟
نگرانی درباره مقررات احتمالی هوش مصنوعی، آینده ساخت مراکز داده، ارزش‌گذاری سهام فناوری و هزینه سرمایه‌گذاری از عوامل اصلی فشار فروش بودند.
ارزش بازار سهام آمریکا چقدر کاهش یافت؟
طبق گزارش رویترز، حدود ۳ تریلیون دلار از ارزش بازار شرکتهای شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ در معاملات آن روز کاسته شد.
آیا تنگه هرمز مستقیما باعث سقوط نزدک شد؟
نمی‌توان چنین رابطه مستقیمی را اثبات کرد. اختلال انرژی می‌تواند از مسیر تورم و هزینه تأمین مالی فشار ایجاد کند، اما عوامل مرتبط با صنعت هوش مصنوعی نیز در سقوط بازار نقش مهمی داشتند.
چرا سهام شرکتهای هوش مصنوعی به نرخ بهره حساس است؟
زیرا بخش قابل‌توجهی از ارزش این شرکت‌ها به سودهای مورد انتظار آینده وابسته است و نرخ بهره بالاتر می‌تواند ارزش فعلی این سودها را کاهش دهد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟