گذار به انرژیهای پاک دیگر یک انتخاب زیستمحیطی نیست، بلکه به یکی از مهمترین راهبردهای اقتصادی و امنیت انرژی در جهان تبدیل شده است. اتحادیه اروپا نیز در سالهای اخیر با سرمایهگذاری گسترده در انرژیهای بادی، خورشیدی و برقآبی، تلاش کرده وابستگی خود به سوختهای فسیلی را کاهش داده و بازار انرژی را در برابر نوسانات ژئوپلیتیکی مقاومتر کند.
جدیدترین آمارهای یورواستات نشان میدهد این سیاستها بهتدریج به نتیجه رسیده و اکنون نزدیک به نیمی از برق تولیدی کشورهای عضو اتحادیه اروپا از منابع تجدیدپذیر تأمین میشود؛ روندی که علاوه بر کاهش انتشار کربن، پیامدهای اقتصادی و صنعتی مهمی برای این بلوک به همراه دارد.
انرژی بادی موتور محرک برق سبز اروپا
بر اساس تازهترین دادههای یورواستات، ۴۵.۵ درصد از برق تولیدی اتحادیه اروپا در سهماهه نخست سال جاری از منابع تجدیدپذیر تأمین شده است؛ در حالی که این سهم در مدت مشابه سال گذشته ۴۲.۷ درصد بود.
در میان منابع انرژی پاک، انرژی بادی با سهم ۴۴.۹ درصدی از کل تولید برق تجدیدپذیر، جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. پس از آن، برقآبی با ۲۸ درصد و انرژی خورشیدی با ۱۷.۳ درصد قرار دارند. همچنین سوختهای زیستی ۹.۴ درصد و انرژی زمینگرمایی و سایر منابع تجدیدپذیر ۰.۴ درصد از تولید برق سبز اروپا را تشکیل میدهند.
از نظر عملکرد کشورها، دانمارک با تأمین ۹۰ درصد برق خود از منابع تجدیدپذیر در صدر قرار گرفته است. پرتغال با ۸۲.۹ درصد و لیتوانی با ۷۵.۷ درصد نیز رتبههای بعدی را به خود اختصاص دادهاند. در مقابل، جمهوری چک با ۱۲.۷ درصد، مالت با ۱۳ درصد و اسلواکی با ۱۷.۲ درصد کمترین سهم برق تجدیدپذیر را در میان اعضای اتحادیه اروپا ثبت کردهاند.
یورواستات تأکید کرده است که توسعه انرژیهای تجدیدپذیر علاوه بر کاهش انتشار گازهای گلخانهای، موجب تنوعبخشی به منابع انرژی، کاهش وابستگی به نفت و گاز و ایجاد فرصتهای شغلی در صنایع سبز میشود؛ اهدافی که در چارچوب برنامههای «اتحادیه انرژی» و «توافق صنعتی پاک» دنبال میشوند.
۵ پیام اقتصادی رشد برق تجدیدپذیر در اروپا
افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر تنها یک دستاورد زیستمحیطی نیست، بلکه آثار عمیقی بر اقتصاد، امنیت انرژی و رقابتپذیری صنعتی اروپا دارد. کاهش هزینههای واردات سوخت، افزایش سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و ایجاد بازارهای جدید از مهمترین پیامدهای این تحول به شمار میرود؛ روندی که بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان نیز در حال دنبال کردن آن هستند.
۱. کاهش وابستگی به واردات نفت و گاز: رشد انرژیهای تجدیدپذیر، نیاز اروپا به واردات سوختهای فسیلی را کاهش داده و امنیت انرژی این قاره را در برابر بحرانهای ژئوپلیتیکی تقویت میکند.
۲. توسعه اقتصاد سبز و اشتغال: سرمایهگذاری در نیروگاههای بادی، خورشیدی و زیرساختهای مرتبط، هزاران فرصت شغلی در حوزه فناوریهای پاک، ساخت تجهیزات و خدمات فنی ایجاد کرده است.
۳. افزایش سرمایهگذاری در زیرساختهای انرژی: رشد سهم برق سبز، نیاز به توسعه شبکههای انتقال هوشمند، سامانههای ذخیرهسازی انرژی و فناوریهای مدیریت مصرف را افزایش داده و بازار جدیدی برای سرمایهگذاری ایجاد کرده است.
۴. کاهش هزینههای زیستمحیطی اقتصاد: کاهش انتشار گازهای گلخانهای میتواند هزینههای ناشی از آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی و خسارتهای محیطزیستی را در بلندمدت کاهش دهد و به پایداری اقتصادی کمک کند.
۵. رقابتپذیری بیشتر صنایع اروپایی: دسترسی به برق پاک و پایدار، در کنار کاهش وابستگی به سوختهای وارداتی، میتواند هزینه تولید صنایع را کنترل کرده و توان رقابتی شرکتهای اروپایی را در بازارهای جهانی افزایش دهد.
آیا اروپا به قطب جهانی انرژیهای تجدیدپذیر تبدیل میشود؟
روند صعودی سهم انرژیهای تجدیدپذیر در تولید برق نشان میدهد اتحادیه اروپا با سرعت در مسیر گذار انرژی حرکت میکند. اگرچه هنوز بخش قابلتوجهی از سبد انرژی این قاره به سوختهای فسیلی و انرژی هستهای وابسته است، اما افزایش مستمر سرمایهگذاری در انرژی بادی، خورشیدی و برقآبی میتواند در سالهای آینده سهم برق سبز را از مرز ۵۰ درصد نیز فراتر ببرد.
ادامه این روند، علاوه بر تقویت امنیت انرژی اروپا، میتواند جایگاه این بلوک را بهعنوان یکی از پیشگامان اقتصاد کمکربن تثبیت کرده و الگوی مهمی برای سایر اقتصادهای جهان در مسیر توسعه پایدار باشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟