بازار خودروی ایران در هفته منتهی به ۲۰ آذر ۱۴۰۴، یکی از عجیبترین و پرنوسانترین مقاطع خود را در سال جاری پشت سر گذاشت. هفتهای که با جهشهای شدید قیمتی ناشی از صعود نرخ ارز آغاز شد، اما در روزهای پایانی با تثبیت دلار در کانال ۱۲۴ هزار تومان، شاهد عقبنشینی کلی قیمتها بود. با این حال، آنچه بیش از نوسانات ارزی ذهن فعالان بازار را درگیر کرده، اجرایی شدن مصوبه جدید بنزینی دولت از روز شنبه ۲۲ آذرماه است؛ مصوبهای که قواعد بازی را بهویژه برای خودروهای صفر کیلومتر و چندمالکیتی تغییر خواهد داد.
ترن هوایی قیمت خودرو؛ صعود هیجانی و فرود اجباری
بررسی روند بازار در هفته گذشته نشان میدهد که بازار خودرو همچنان به شدت «دلارمحور» است. در روزهای ابتدایی هفته، همزمان با نوسانات ارزی، قیمتها جهش کمسابقهای را تجربه کردند. خودروهای بالای ۶ میلیارد تومان تا ۷۰۰ میلیون تومان و خودروهای رده ۲ تا ۳ میلیارد تومانی تا ۳۰۰ میلیون تومان گران شدند. در بازار داخلی نیز پژو ۲۰۷ اتوماتیک به قله ۱ میلیارد و ۴۳۰ میلیون تومان رسید و کوییک به عنوان ارزانترین خودروی بازار، کانال ۷۳۰ میلیون تومان را فتح کرد، در نتیجه در حال حاضر ارزان قیمت ترین خودروی بازار ایران 700 میلیون تومان قیمت دارد و ایران خودرو، بزرگترین خودروساز کشور خودرویی با قیمت زیر 1 میلیارد تومان عرضه نمیکند.
اما این تب تند، زود فروکش کرد. گزارشهای میدانی از روز نوزدهم آذرماه حاکی از آن است که با فروکش کردن التهابات ارزی، اصلاح قیمتها در تمام گروهها، از محصولات اقتصادی سایپا و ایرانخودرو گرفته تا لوکسترین وارداتیها، آغاز شده است. با این وجود، فعالان بازار معتقدند این اصلاح قیمت به معنای رونق معاملات نیست؛ بازار همچنان در رکود به سر میبرد و خریداران و فروشندگان در انتظار تعیین تکلیف نهایی
متغیرهای اقتصادی هستند. جدول قیمت های خودروهای پرفروش داخلی و مونتاژی بازار را مشاهده کنید:
قیمت ها به میلیون تومان
تکانه قیمت بنزین و مرزبندی جدید خودروهای لوکس و اقتصادی
مهمترین رویداد هفته، نهایی شدن جزئیات «نرخ سوم بنزین» بود که از بامداد شنبه ۲۲ آذر اجرایی میشود. بر اساس این مصوبه، نرخ بنزین آزاد (کارت جایگاه) به ۵۰۰۰ تومان افزایش مییابد. نکته کلیدی این مصوبه که مستقیماً بر بازار خودرو اثرگذار است، شرط تخصیص سهمیه به خودروهای صفر کیلومتر (نوشماره) است.
دولت در اصلاحیهای مهم، مرز حمایتی را روی قیمت «یک میلیارد تومان» ترسیم کرد. بر این اساس، خودروهای صفر کیلومتر داخلی که قیمت کارخانهای آنها زیر یک میلیارد تومان باشد، همچنان مشمول سهمیه یارانهای خواهند بود، اما خودروهای بالای این رقم، به همراه تمامی خودروهای وارداتی و مناطق آزاد، باید با بنزین ۵۰۰۰ تومانی سوختگیری کنند. این تصمیم میتواند در میانمدت تقاضا برای خودروهای زیر یک میلیارد تومان را در بازار دستدوم و صفر افزایش دهد و شکاف قیمتی جدیدی در بازار ایجاد کند.
علاوه بر این، سامانه خوداظهاری مالکان چندخودرو نیز فعال شده است تا خانوارها تنها برای یک خودرو سهمیه دریافت کنند؛ موضوعی که احتمالاً باعث افزایش عرضه خودروهای دوم و سوم خانوارها در بازار برای فرار از هزینههای نگهداری خواهد شد.
کارنامه تولید خودرو؛ شکاف عمیق بین دو غول خودروسازی
در سمت عرضه، آمار تولید ۸ ماهه خودروسازان حاوی نکات تأملبرانگیزی است. در حالی که تولید کل سواری کشور با افت ۶.۴ درصدی مواجه شده، عملکرد ایرانخودرو و سایپا کاملاً واگرا بوده است. ایرانخودرو با رشد ۱۵.۵ درصدی و تمرکز بر محصولاتی نظیر سورن (رشد ۳۸ درصدی) و تارا، سهم خود را در بازار تثبیت کرده است. در مقابل، سایپا با کاهش ۳۴.۶ درصدی تولید، روزهای سختی را سپری میکند که اثر آن در کمبود و گرانی مدلهایی نظیر خانواده X200 (تیبا، کوییک و ساینا) مشهود است.
با این حال، تصویب تسهیلات ۲۰ هزار میلیارد تومانی برای تسویه بدهی قطعهسازان، روزنه امیدی برای بهبود تیراژ تولید در فصل زمستان ایجاد کرده است.
واردات خودرو؛ اشتیاق خریداران و کندی تحویل
در بخش واردات، دور سوم ثبتنامها با استقبال چشمگیر ۱۱۹ هزار متقاضی و بلوکه شدن ۵۰۰ میلیون تومان توسط هر یک از آنها به پایان رسید. اگرچه ۹۴ درصد این افراد موفق به انتخاب خودرو شدند، اما چالش اصلی همچنان تأخیر در تحویل و عدم شفافیت در زمانبندیهاست. بازار خودروهای وارداتی اگرچه روی کاغذ در حال گرم شدن است، اما در عمل، کندی فرآیندها باعث شده تا اثر کاهشی آن بر قیمتهای بازار آزاد هنوز محسوس نباشد.
چشمانداز بازار خودرو
بازار خودروی ایران در آستانه زمستان ۱۴۰۴ در تقاطع حساسی قرار گرفته است. از یک سو طرح زوج و فرد تا پایان سال تمدید شده و محدودیتهای تردد افزایش یافته، و از سوی دیگر هزینه سوخت برای بخش بزرگی از خودروهای جدید و لوکس سه برابر (نسبت به نرخ ۱۵۰۰ تومان) شده است. ترکیب این عوامل با نوسانات ارزی، پیشبینی میشود که بازار را در کوتاهمدت در فاز انتظار و احتیاط نگه دارد. به نظر میرسد تا زمان تثبیت کامل نرخ ارز و مشخص شدن اثر روانی بنزین ۵۰۰۰ تومانی، خریداران واقعی همچنان نظارهگر باقی بمانند.
تحلیل بازار خودرو در هفته اول آذر ۱۴۰۴؛ سایه بنزین ۵۰۰۰ تومانی بر بازار راکد
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟