هواپیماهای روز قیامت در آمریکا؛ رزمایش هسته‌ای چیست؟

- اندازه متن +

آمریکا رزمایش سالانه آمادگی هسته‌ای «گلوبال تاندر ۲۷» (Global Thunder 27) را از ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۳۰ مهر ۱۴۰۵، آغاز کرده است. هم‌زمان با این رزمایش، گزارش‌هایی از پرواز هواپیماهای فرماندهی E-6B Mercury، مشهور به «هواپیماهای روز قیامت»، و بمب‌افکن‌های راهبردی B-52 در آمریکا منتشر شده است. فرماندهی راهبردی آمریکا اصل رزمایش و احتمال افزایش پرواز هواپیماهای نظامی را تأیید کرده، اما تأکید دارد این برنامه سالانه در واکنش به اقدام کشور خاص یا تحولات جاری جهان برگزار نشده است.

آخرین بررسی خبر: پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵ | وضعیت: برگزاری رزمایش تأییدشده؛ جزئیات برخی پروازها مبتنی بر گزارش‌های ردیابی است.

رزمایش هسته‌ای آمریکا چه زمانی آغاز شد و هدف آن چیست؟

فرماندهی راهبردی ایالات متحده آمریکا (USSTRATCOM) روز پنجشنبه ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد رزمایش سالانه «گلوبال تاندر ۲۷» آغاز شده است. این رزمایش برای بررسی آمادگی نیروهای راهبردی، آزمایش سامانه‌های فرماندهی و ارتباطات هسته‌ای و ارزیابی نحوه تصمیم‌گیری در سناریوهای پیچیده نظامی طراحی شده است.

بر اساس اطلاعیه رسمی فرماندهی راهبردی آمریکا در ۲۲ اکتبر، یگان‌های مختلف زیرمجموعه این فرماندهی در رزمایش شرکت دارند و ممکن است تعداد پرواز بمب‌افکن‌ها و سایر هواپیماهای نظامی در طول اجرای آن افزایش پیدا کند.

فرماندهی اروپایی ارتش آمریکا نیز در اطلاعیه ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ تأکید کرده که سناریوهای رزمایش شامل آزمودن شبکه‌های تصمیم‌گیری، هماهنگی عملیاتی و قابلیت پاسخ در شرایط بحرانی است.

نکته مهم: شروع رزمایش به ۳۰ مهر برمی‌گردد. بنابراین، گزارش‌های تازه درباره پرواز هواپیماها به معنی آغاز ناگهانی رزمایش در ۷ آبان نیست.

هواپیماهای روز قیامت آمریکا چه هستند و چه مأموریتی دارند؟

عنوان «هواپیمای روز قیامت» یک نام رسانه‌ای برای هواپیماهای ویژه فرماندهی و ارتباطات در شرایط اضطراری است. در گزارش‌های مربوط به رزمایش اخیر، نام هواپیمای E-6B Mercury بیش از همه مطرح شده است؛ هواپیمایی متعلق به نیروی دریایی آمریکا که مأموریت اصلی آن حفظ ارتباط میان مقام‌های فرماندهی و نیروهای راهبردی، از جمله زیردریایی‌های حامل موشک بالستیک، است.

بر اساس معرفی رسمی نیروی دریایی آمریکا، E-6B علاوه بر انتقال پیام‌های راهبردی، تجهیزات فرماندهی هوابرد برای پشتیبانی از ارتباط با سامانه‌های موشکی زمینی را نیز در اختیار دارد.

به زبان ساده، اهمیت این هواپیما در حمل بمب نیست؛ نقش اصلی آن حفظ زنجیره فرماندهی و انتقال دستورها در شرایطی است که بخشی از ارتباطات زمینی مختل شده باشد.

تفاوت هواپیماهای E-6B و E-4B؛ کدام‌یک «روز قیامت» نامیده می‌شود؟

در برخی خبرها دو هواپیمای E-6B Mercury و E-4B Nightwatch با یک عنوان مشترک معرفی می‌شوند؛ درحالی‌که مأموریت و طراحی آن‌ها یکسان نیست.

مدل هواپیما	مأموریت اصلی	ارتباط با خبر اخیر
E-6B Mercury	انتقال ارتباطات راهبردی و پشتیبانی از فرماندهی نیروهای هسته‌ای	پرواز این مدل در گزارش‌های ردیابی مرتبط با روزهای رزمایش مطرح شده است.
E-4B Nightwatch	مرکز عملیات و فرماندهی هوابرد برای مقام‌های ارشد آمریکا در شرایط اضطراری	نقش این مدل مستند است؛ اما مشارکت مشخص آن در پروازهای گزارش‌شده اخیر مستقلاً تأیید نشده است.
B-52H Stratofortress	بمب‌افکن راهبردی دوربرد با قابلیت مأموریت‌های متعارف و هسته‌ای	پرواز مرتبط با رزمایش و همکاری با جنگنده‌های متحدان آمریکا گزارش شده است.

طبق اطلاعات رسمی نیروی هوایی آمریکا، E-4B نسخه نظامی‌سازی‌شده بوئینگ ۷۴۷ است و برای ادامه فرماندهی در وضعیت اضطراری طراحی شده است. در مقابل، E-6B بر بستر هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ ساخته شده و در مأموریت‌های ارتباطی نیروهای راهبردی فعالیت می‌کند.

بمب‌افکن‌های B-52 در رزمایش گلوبال تاندر ۲۷ چه کردند؟

هم‌زمان با برگزاری این رزمایش، گزارش‌هایی درباره پرواز بمب‌افکن‌های B-52 از پایگاه مینوت در ایالت داکوتای شمالی آمریکا منتشر شده است.

بر اساس گزارش تخصصی The Aviationist در ۲۸ اکتبر و اطلاع‌رسانی نیروهای بریتانیایی، یک فروند بمب‌افکن B-52 آمریکا در ۲۴ اکتبر طی مأموریتی بر فراز مناطق شمالی اقیانوس اطلس با جنگنده‌های F-35 بریتانیا و نروژ همراه شده است.

این پرواز نشان‌دهنده مشارکت عملیاتی بمب‌افکن‌های راهبردی در تمرین‌های مرتبط با بازدارندگی است. بااین‌حال، پرواز یک بمب‌افکن دارای قابلیت هسته‌ای به معنای حمل سلاح هسته‌ای در همان مأموریت نیست. اطلاعات عمومی منتشرشده درباره این پرواز، حمل مهمات هسته‌ای را تأیید نمی‌کند.

آیا پرواز هواپیماهای روز قیامت نشانه آماده‌شدن آمریکا برای جنگ هسته‌ای است؟

پاسخ مبتنی بر اطلاعات تأییدشده این است که صرف مشاهده این هواپیماها چنین نتیجه‌ای را ثابت نمی‌کند. مأموریت هواپیماهای فرماندهی راهبردی، حفظ آمادگی و ارتباطات است و حضور آن‌ها می‌تواند در چارچوب آموزش، پروازهای معمول یا فعالیت‌های عملیاتی برنامه‌ریزی‌شده انجام شود.

در اطلاعیه رسمی گلوبال تاندر ۲۷، فرماندهی راهبردی آمریکا تأکید کرده که این رزمایش سالانه است و به‌عنوان واکنش به اقدام هیچ کشور یا تحولات مشخص جهانی برگزار نمی‌شود.

در عین حال، داده‌های عمومی ردیابی پرواز به‌تنهایی نشان نمی‌دهد هر هواپیمای مشاهده‌شده دقیقاً چه مأموریتی داشته، چه تجهیزاتی حمل کرده یا به کدام بخش از رزمایش اختصاص یافته است.

آیا رزمایش هسته‌ای آمریکا با تنش‌های ایران و آمریکا ارتباط دارد؟

برگزاری این رزمایش در فضایی صورت می‌گیرد که تحولات امنیتی و هسته‌ای بین‌المللی همچنان مورد توجه رسانه‌هاست. بااین‌حال، نمی‌توان صرف هم‌زمانی چند رویداد را دلیل وجود ارتباط عملیاتی میان آن‌ها دانست.

تا زمان تنظیم این گزارش، فرماندهی راهبردی آمریکا اعلام نکرده که گلوبال تاندر ۲۷ با هدف اقدام نظامی علیه ایران برگزار می‌شود. بنابراین، نسبت‌دادن پرواز هواپیماهای روز قیامت به برنامه قطعی حمله به ایران، فراتر از اطلاعات تأییدشده است.

در همین زمینه، چارسو اقتصاد در گزارش مستقلی با عنوان «گروسی: بازرسان آژانس به سایت هسته‌ای اصفهان دسترسی ندارند؛ فقط بوشهر بازرسی می‌شود»، آخرین وضعیت یکی از موضوعات اصلی پرونده هسته‌ای ایران را بررسی کرده است. این پرونده دیپلماتیک و پادمانی را نباید با هدف اعلام‌شده رزمایش سالانه آمریکا یکسان دانست.

رزمایش هسته‌ای آمریکا چه اهمیتی برای اقتصاد جهانی دارد؟

برای بازارهای جهانی، صرف برگزاری یک رزمایش سالانه الزاماً به معنای تغییر در قیمت نفت، طلا یا دارایی‌های مالی نیست. اهمیت اقتصادی زمانی افزایش پیدا می‌کند که تحولات نظامی با نشانه‌های معتبر تشدید تنش، اختلال در مسیرهای انرژی یا تغییر سیاست‌های دفاعی و امنیتی همراه شوند.

در مورد گلوبال تاندر ۲۷، اطلاعات رسمی موجود از یک برنامه آمادگی راهبردی حکایت دارد. بنابراین، بدون داده‌های مشخص از واکنش بازارها نمی‌توان افزایش قیمت نفت یا طلا را به این رزمایش نسبت داد.

جمع‌بندی؛ آخرین وضعیت رزمایش هسته‌ای آمریکا

رزمایش گلوبال تاندر ۲۷ از ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ آغاز شده و آمریکا افزایش احتمالی پرواز بمب‌افکن‌ها و هواپیماهای پشتیبانی را از پیش اعلام کرده است. در روزهای بعد، گزارش‌هایی از پرواز هواپیماهای E-6B و مأموریت بمب‌افکن B-52 منتشر شد.

تا این لحظه، اصل رزمایش تأیید شده است؛ اما داده‌های منتشرشده ثابت نمی‌کنند که پرواز هواپیماهای روز قیامت نشانه آغاز جنگ هسته‌ای یا تصمیم آمریکا برای حمله به ایران باشد. در صورت انتشار جزئیات رسمی تازه درباره ترکیب هواپیماها، مأموریت‌ها یا پایان رزمایش، این گزارش به‌روزرسانی می‌شود.

پرسش‌های مرتبط درباره هواپیماهای روز قیامت

آیا هواپیماهای روز قیامت خودشان بمب اتم حمل می‌کنند؟

مأموریت اصلی هواپیماهای فرماندهی مانند E-6B و E-4B، ارتباطات و هدایت عملیات است، نه بمباران. این هواپیماها را نباید با بمب‌افکن‌های راهبردی حامل تسلیحات یکسان دانست.

چرا همه پروازهای هواپیماهای نظامی در سایت‌های ردیابی دیده نمی‌شوند؟

سامانه‌های عمومی ردیابی، تصویر کاملی از همه فعالیت‌های نظامی ارائه نمی‌کنند. دسترسی به داده‌ها، پوشش گیرنده‌ها و شیوه انتشار اطلاعات پروازی می‌تواند متفاوت باشد. بنابراین، نبود یا وجود یک پرواز روی نقشه عمومی به‌تنهایی برای تعیین مأموریت نظامی آن کافی نیست.

آیا برگزاری یک رزمایش هسته‌ای به معنای افزایش رسمی سطح آماده‌باش نظامی آمریکا است؟

خیر؛ برگزاری رزمایش و اعلام تغییر سطح آماده‌باش دو موضوع متفاوت هستند. از خبر آغاز گلوبال تاندر ۲۷ به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که سطح هشدار راهبردی آمریکا تغییر کرده است.