همزمان با نخستین سفر رسمی دوجانبه وزیر امور خارجه ایران به مینسک، تهران و بلاروس بر ضرورت ارتقای سطح همکاریهای اقتصادی و تجاری تأکید کردند. در کنار توافق برای تدوین نقشه راه مشترک، فعالسازی مسیر ریلی جدید میان دو کشور از طریق کریدور بینالمللی شمال–جنوب، بهعنوان مهمترین تحول عملی، میتواند زمان و هزینه حملونقل را بهطور معناداری کاهش دهد و جایگاه ایران را در شبکه ترانزیت اوراسیا تقویت کند.
در جریان سفر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به مینسک، دو طرف ضمن دیدار با مقامات عالیرتبه بلاروس درباره گسترش روابط در حوزههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی گفتوگو کردند. عراقچی در نشست خبری مشترک با اشاره به نزدیکی مواضع تهران و مینسک در بسیاری از مسائل بینالمللی، تأکید کرد سطح فعلی مبادلات تجاری متناسب با روابط دو کشور نیست و ظرفیتهای اقتصادی بالقوه همچنان بلااستفاده ماندهاند.
بر همین اساس، توافق شد کمیسیونها و کمیتههای مشترک برای تسهیل همکاریهای اقتصادی، سیاسی و کنسولی تشکیل شود و نقشه راه مشخصی برای سال آینده طراحی گردد. همزمان، یک شرکت لجستیکی بلاروس از راهاندازی خدمات ریلی سریع کانتینری برای حمل کالا به ایران از مسیر روسیه، قزاقستان و ترکمنستان خبر داد؛ مسیری که زمان تحویل را به ۱۳ تا ۱۵ روز کاهش میدهد و میتواند به یکی از گزینههای رقابتی حملونقل منطقهای تبدیل شود.
ظرفیتهای فعالسازی مسیر ریلی ایران–بلاروس
فعالسازی مسیر ریلی ایران–بلاروس را میتوان یک تحول زیرساختی با پیامدهایی فراتر از تجارت دوجانبه ارزیابی کرد. تا پیش از این، سطح پایین مبادلات اقتصادی میان دو کشور بیش از هر چیز تحت تأثیر محدودیتهای لجستیکی قرار داشت. بر اساس آمارهای رسمی، صادرات ایران به بلاروس در ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۳ حدود ۱۶.۵ میلیون دلار بوده است؛ رقمی که نشان میدهد هزینه و زمان حملونقل، عملاً مانعی جدی برای بهرهبرداری از ظرفیتهای اقتصادی طرفین بوده است.
مسیر ریلی جدید میتواند این محدودیت ساختاری را کاهش دهد: کوتاه شدن زمان تحویل کالا به کمتر از دو هفته، کاهش هزینههای حمل، افزایش قابلیت پیشبینی در زنجیره تأمین و کاهش ریسکهای عملیاتی، مجموعهای از مزیتها را ایجاد میکند که مستقیماً بر تصمیم فعالان اقتصادی اثرگذار است. در چنین شرایطی، تجارت دوجانبه میتواند از مبادلات موردی فراتر رفته و به سمت قراردادهای پایدارتر حرکت کند.
جایگاه راهبردی مسیر ریلی ایران–بلاروس
از منظر راهبردی، این مسیر ریلی جایگاه ایران را بهعنوان حلقه اتصال اوراسیا تقویت میکند. ایران با قرار گرفتن در مرکز شبکههای ترانزیتی، نهتنها از محل عبور کالا درآمدزایی میکند، بلکه به بخشی از زنجیره ارزش منطقهای تبدیل میشود؛ موضوعی که با افزایش ریسک مسیرهای دریایی و رشد اهمیت مسیرهای زمینی و ریلی، برجستهتر شده است.
این تحول میتواند به تنوعبخشی سبد صادراتی ایران کمک کند. دسترسی سریعتر به بلاروس و سایر کشورهای مسیر، امکان صادرات کالاهای صنعتی، معدنی، پتروشیمی و مصالح ساختمانی را افزایش میدهد؛ کالاهایی که به زمان تحویل حساس هستند. در مقابل، ایران نیز میتواند به هاب توزیع کالاهای صنعتی و مهندسی بلاروس برای بازارهای منطقهای تبدیل شود.
مسیر ریلی ایران–بلاروس بخشی از کریدور بینالمللی شمال–جنوب است؛ شبکهای چندوجهی با هدف اتصال جنوب آسیا به روسیه و اروپا از طریق ایران و کاهش زمان و هزینه حمل کالا در مقایسه با مسیرهای دریایی. (بهتر است در نسخه نهایی، منبع عددهای «کاهش زمان/هزینه» هم بهصورت لینک یا ارجاع کوتاه اضافه شود.)
در مجموع، فعالسازی مسیر ریلی ایران–بلاروس نهتنها یک پروژه لجستیکی، بلکه ابزاری راهبردی برای افزایش تابآوری اقتصادی و ارتقای نقش ایران در تجارت اوراسیاست.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟