گزارش تحلیلی وضعیت قیمت طلا و انس جهانی در بازه ۲۰۲۴ تا فوریه ۲۰۲۶
در ماههای پایانی ۲۰۲۵ و آغاز ۲۰۲۶، طلا به یکی از حساسترین دماسنجهای ریسک سیستماتیک و هزینه فرصت تبدیل شده است. از یکسو کاهش/تغییر انتظارات نرخ بهره و نوسان بازده اوراق خزانهداری و از سوی دیگر جهش تقاضای پناهگاه امن در سایه تنشهای ژئوپلیتیک و جنگ تعرفهای، مسیر قیمت را تعیین کردهاند. دادههای ماههای اخیر نشان میدهد طلا در ژانویه ۲۰۲۶ جهشی کمسابقه را تجربه کرده و در کنار ثبت اوجهای جدید، وارد فاز نوسانی شده است؛ همزمان جریانهای ETFها در ۲۰۲۵ رکورد زده و بانکهای مرکزی همچنان خریدار خالص ماندهاند.
در متغیرهای کلان، فدرال رزرو در پایان ژانویه ۲۰۲۶ نرخ هدف را در بازه ۳٫۵ تا ۳٫۷۵ درصد نگه داشت و تورم ۱۲ماهه CPI در ژانویه ۲۰۲۶ به ۲٫۴ درصد رسید؛ اما نرخهای حقیقی با بازده ۱۰ساله تعدیلشده با تورم همچنان در محدودهای قرار دارد که بهطور کلاسیک باید مانع رشد طلا شود—و همین واگرایی، اهمیت محرکهای ریسک و جریان سرمایه را برجسته میکند. برآیند تحلیل این است که در ۲۰۲۶ سه سناریوی اصلی پیشروست:
- تداوم شوکهای ریسک
- تثبیت در یک دامنه نوسانی
- یا عقبنشینی در صورت چرخش دلار و نرخهای حقیقی و کاهش تنشها
روند قیمتی کوتاهمدت و نقاط عطف
از منظر نقاط عطف، ژانویه ۲۰۲۶ ماهی کلیدی بود. طبق گزارش ماهانه شورای جهانی طلا، طلا در ژانویه حدود ۱۴٪ رشد کرد، برای نخستینبار بالای ۵۰۰۰ دلار دیده شد، ماه را حوالی ۴,۹۸۲ دلار/اونس بست و در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶ رکورد ۵,۳۰۷ دلار/اونس را ثبت کرد. همان گزارش سهم بالایی از بازده ماهانه را به فعالیت بازار اختیار (نوسان ضمنی) نسبت میدهد.
در ادامه، بازار وارد فاز نوسان دوطرفه شد. گزارشهای خبری بازار نشان میدهد طلا پس از افتی که به تغییر انتظارات سیاست پولی و خبرهای مربوط به ریاست بعدی فدرال رزرو نسبت داده شد، دوباره به بالای ۵۰۰۰ دلار برگشته و در میانه فوریه ۲۰۲۶ حوالی ۴,۹۷۰ تا ۵,۱۰۰ دلار در نوسان بوده است.
در مقیاس بزرگتر، ۲۰۲۵ سال جهش بود. هم گزارش شورای جهانی طلا و هم روایتهای بازار از ثبت دهها اوج تاریخی و عملکردی که در ادبیات بازار با سالهای پرشوک مقایسه میشود سخن میگویند؛ حتی در گزارش ETFهای دسامبر ۲۰۲۵ تصریح شده که طلا در ۲۰۲۵ «۵۳ بار» رکورد تازه ثبت کرده و بازده سالانهاش قویترین از ۱۹۷۹ بوده است.
عوامل کلان اقتصادی
پیشرانهای کلان را میتوان در چهار کانال کلاسیک خلاصه کرد:
- نرخ بهره و مسیر آن
- دلار
- تورم و نرخهای حقیقی
- بازده اوراق خزانهداری
نخست، سیاست پولی: فدرال رزرو ایالات متحده در بیانیه ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد دامنه هدف نرخ وجوه فدرال را در سطح ۳٫۵ تا ۳٫۷۵ درصد حفظ میکند. همزمان گزارشهای خبری از درون فدرال رزرو نیز از تمایل به ثبات نرخها برای مدتی حکایت دارد.
دوم، تورم: اداره آمار کار آمریکا در گزارش رسمی CPI برای ژانویه ۲۰۲۶ ثبت کرد تورم ۱۲ماهه شاخص کل به ۲٫۴٪ کاهش یافته و تورم هسته به ۲٫۵٪ رسیده است (در حالیکه انرژی در افق ۱۲ماهه کاهش اندک و خوراک افزایش داشته). از نگاه طلا، این دادهها اهمیت دوگانه دارند: کاهش تورم میتواند مسیر نرخهای بهره را نرمتر کند (حمایت از طلا)، اما همزمان اگر نرخهای حقیقی بالا بمانند، «هزینه فرصت نگهداری دارایی بدون بازده» را بالا نگه میدارند (فشار بر طلا).
سوم، بازده و نرخهای حقیقی: دادههای فرد نشان میدهد بازده اوراق ۱۰ساله خزانهداری در ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ حدود ۴٫۰۹٪ است؛ در همین حوالی، بازده ۱۰ساله حقیقی (TIPS) حدود ۱٫۸۰٪ و نرخ سربهسر تورم ۱۰ساله حدود ۲٫۲۷٪ گزارش شده است. نکته تحلیلی مهم این است که تداوم سطوح نسبتاً بالای نرخ حقیقی، بهتنهایی با «رالی پرقدرت طلا» سازگار نیست؛ پس باید وزن بیشتری به کانالهای ریسک، جریان سرمایه و خرید رسمی بانکهای مرکزی داد.
چهارم، دلار: شاخص دلار گسترده در ۶ فوریه ۲۰۲۶ حدود ۱۱۸٫۲ (پایه ژانویه ۲۰۰۶=۱۰۰) ثبت شده است. در گزارشهای ETF شورای جهانی طلا نیز «تضعیف دلار» و «کاهش بازده» از محرکهای ۲۰۲۵ و برخی ماههای ۲۰۲۶ شمرده شدهاند.
عوامل ژئوپلیتیک و شوکهای عرضه و تقاضای فیزیکی
طلا در ماههای اخیر بیش از همیشه به دارایی روایتمحور شبیه شده است. روایتهایی از تنش ژئوپلیتیک، جنگ تعرفهای و نگرانی درباره ثبات نظم مالی. گزارش رویترز از جهش ژانویه ۲۰۲۶ صراحتاً رشد طلا را به هجوم پناهگاه امن در بحبوحه تشدید تنشها و نگرانی از تصمیمات سیاستی/تعرفهای نسبت میدهد و حتی از سناریوی ۶۰۰۰ دلاری در ۲۰۲۶ در تحلیل برخی بازیگران بازار نام میبرد.
در سوی تقاضای فیزیکی، دو بازیگر بزرگ یعنی هند و چین، هم از کانال مصرف (جواهرات/سرمایهگذاری خرد) و هم از کانال نهادی (بانک مرکزی/ETFهای داخلی) اثرگذارند. رویترز گزارش داده در ۲۰۲۵، با جهش قیمتها، الگوی خرید در هند تغییر کرده و بخشی از تقاضا از جواهرات به سمت سکه/شمش و حتی ETFها میل کرده است. تکمیلکننده این شاهد، گزارش شورای جهانی طلا درباره بازار هند است که میگوید در ۲۰۲۵ رشد قیمت بسیار شدید بوده، اما تقاضای سرمایهگذاری در داخل هند قوی مانده و حتی خرید دیجیتال و جریان ETFهای هندی رکورد زده است.
در چین، تمرکز بازار جهانی بیشتر روی دو محور است: تقاضای سرمایهگذاری/حاشیهای و خرید رسمی. گزارشهای شورای جهانی طلا درباره چین نشان میدهد ذخایر طلای رسمی این کشور در دسامبر ۲۰۲۵ برای چهاردهمین ماه متوالی افزایش یافته است. گزارشهای بازار در ژانویه ۲۰۲۶ نیز به ادامه خرید اشاره میکنند.
از منظر «شوک عرضه»، بازار طلا مانند نفت به شوکهای فیزیکی سریع واکنش نمیدهد؛ عرضه معدن و بازیافتی کندواکنش است. بنابراین، نقش شوکهای ژئوپلیتیک عمدتاً از مسیر تقاضای پناهگاه امن و انتظارات تورمی/ریسک مالی منتقل میشود، نه کمبود فیزیکی.
جریانهای سرمایه و تقاضای سرمایهگذاری
سه قطب سرمایهگذاری در ۲۰۲۵–۲۰۲۶ برجستهاند:
- ETFها
- بانکهای مرکزی
- سرمایهگذاران مشتقه/اختیار
در ETFها، دادههای شورای جهانی طلا نشان میدهد ۲۰۲۵ سال رکورد بود. در گزارش دسامبر ۲۰۲۵ آمده است که ورود سرمایه به ETFهای فیزیکی طلا در کل سال به ۸۹ میلیارد دلار رسید، ارزش داراییهای تحت مدیریت دو برابر شد و موجودی طلا به رکورد تاریخی ۴,۰۲۵ تن رسید. در ژانویه ۲۰۲۶ نیز جریانها دوباره بسیار بزرگ بودند. در گزارش ماهانه ژانویه گفته شده ورود خالص سرمایه در همان ماه ۱۹ میلیارد دلار بوده و داراییهای تحت مدیریت به ۶۶۹ میلیارد دلار رسیده است.
در خرید بانکهای مرکزی، گزارش روند تقاضای طلا برای کل سال ۲۰۲۵ میگوید خرید خالص بانکهای مرکزی ۸۶۳ تن بود و این مقدار کمتر از ۲۰۲۴اما همچنان بالا است. این سطح تقاضا، بهویژه وقتی با نااطمینانی ژئوپلیتیک و بحثهای تنوعسازی ذخایر همراه میشود، یک کف حمایتی بلندمدت برای طلا میسازد.
در سرمایهگذار مشتقه و اختیار، گزارش تفسیر ماهانه بازار طلا برای ژانویه ۲۰۲۶ سهم بسیار بزرگ نوسان ضمنی/بازار اختیار را در بازده ماهانه برجسته میکند. این نکته برای تحلیل علل رشد اخیر مهم است، چون نشان میدهد بخشی از جهشها میتواند «شتابگرفته» و مستعد برگشتهای تند باشد.
تحلیل فنی و سناریوهای پیشرو
تحلیل فنی کوتاهمدت و میانمدت
- مقاومتهای کلیدی: سقفهای ثبتشده در ژانویه ۲۰۲۶ (۵,۳۰۷ دلار/اونس) و همچنین محدوده اوجهای گزارششده در بازار نقدی/خبرها (بالای ۵,۵۰۰ در برخی گزارشها) بهعنوان مقاومتهای روانی/ساختاری عمل میکنند.
- سطوح حمایتی: ناحیه ۴,۹۰۰–۵,۰۰۰ دلار با توجه به برگشتهای چندباره و واکنش بازار (بازگشت دوباره بالای ۵۰۰۰) میتواند «حمایت/پیوت» کوتاهمدت باشد؛ شکست قطعی آن، نگاهها را به کفهای قبلی رالی (نزدیک ۴,۶۰۰ در آغاز ۲۰۲۶ طبق گزارش بازار هند) معطوف میکند.
- ریتم نوسان: تراکم اوجهای تاریخی و نقش پررنگ بازار اختیار در جهش ژانویه، احتمال نوسانات رفتوبرگشتی را بالا میبرد—بهویژه در نزدیکی انتشار دادههای تورمی و سیگنالهای فدرال رزر.
سناریوهای محتمل ۲۰۲۶
در سناریوسازی، سه متغیر «سیاست پولی/نرخهای حقیقی»، «شدت ریسک ژئوپلیتیک/تعرفهای»، و «پایداری جریان ETF و خرید رسمی» تعیینکنندهاند:
- سناریوی صعودی
اگر تنشهای ژئوپلیتیک و جنگ تعرفهای تشدید شود و همزمان بازار به سمت کاهش نرخها در نیمه دوم سال متمایل گردد، جریانهای سرمایه میتواند دوباره به اوجهای ژانویه نزدیک شود. در این حالت عبور مجدد از سقفهای ژانویه و حرکت به سمت ناحیههای بالاتر (در برخی تحلیلهای بازار حتی ۶۰۰۰ دلار) قابل تصور است.
- سناریوی میانه
با فرض ثبات نرخ سیاستی در کوتاهمدت (۳٫۵–۳٫۷۵)، تورم نزدیک ۲٫۴–۳٪ و کاهش تدریجی شدت شوکهای خبری، طلا میتواند وارد دامنه نوسانی شود؛ جایی بین حمایتهای حوالی ۴,۶۰۰–۵,۰۰۰ و مقاومتهای ۵,۳۰۰ به بالا. ویژگی این سناریو، «نوسان بالا اما بدون روند یکطرفه» است.
- سناریوی نزولی
اگر ریسکهای ژئوپلیتیک کاهش معنادار یابد و همزمان دلار تقویت شود یا نرخهای حقیقی بالا بماند/افزایش یابد، خروج بخشی از سرمایههای کوتاهمدت از ETFها و بازار مشتقه محتمل است. در این سناریو، اصلاح به زیر ۵۰۰۰ و حرکت به سمت سطوح پایینتر امکان دارد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟