تاریخ بررسی: ۲۴ آبان ۱۴۰۵ | نویسنده: رصدبان | قیمتهای نمونه زیر مربوط به ۷ آبان ۱۴۰۵ هستند و نرخ لحظهای محسوب نمیشوند.
چرا قیمت قطعات خودرو تحت فشار است؟ دلار آزاد و حمل چندمرحلهای
بابک کریمخان، رئیس کمیته لوازم یدکی انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان، در گفتوگو با دنیای اقتصاد در ۲۴ آبان گفته واردات قطعات و بخشی از مواد اولیه ادامه دارد، اما تأمین آنها نسبت به گذشته دشوارتر و گرانتر شده است. به گفته او، مسئله اصلی، تأمین ارز قطعات از بازار آزاد است. این گزاره دیدگاه یک فعال صنعت است و به معنای تأمین ارز تمام قطعات یا همه واردکنندگان با یک نرخ واحد نیست.
قیمت نهایی یک قطعه فقط تابع قیمت دلار نیست. بهای خرید خارجی، نرخ تبدیل ارز، هزینه حمل و بیمه، زمان توقف کالا، حقوق و عوارض قانونی و حاشیه فروش نیز اثر دارند. افزایش یکی از این اجزا میتواند قیمت تمامشده را بالا ببرد؛ اما میزان انتقال هزینه به مصرفکننده به موجودی انبار، رقابت و نوع قطعه بستگی دارد.
قطعات خودرو از کدام مسیرها وارد ایران میشوند؟
کریمخان از مسیر دریایی خورفکان به بندر شهید رجایی، انتقال از مرسین ترکیه و جاده تا مرزهای ایران، و مسیرهای زمینی و ریلی شمال نام برده است. اینها مسیرهایی هستند که او در گفتوگو معرفی کرده، نه فهرست جامع همه محمولههای وارداتی.
| مسیر | روش انتقال | منشأ فشار هزینه |
|---|---|---|
| خورفکان امارات تا شهید رجایی | حمل دریایی از مسیر واسط | هزینه حمل و بیمه، ریسک تأخیر و فرایندهای واسطهای |
| مرسین ترکیه تا مرزهای ایران | تخلیه بندری و ادامه مسیر با کامیون | جابجایی چندمرحلهای، هزینه حمل زمینی و تأخیر احتمالی |
| مرزهای شمالی | جاده و در صورت دسترسی ریل | ظرفیت محدود بعضی مسیرها و احتمال اختلال جوی در زمستان |
برخلاف تصور رایج، انتخاب مسیر جایگزین لزوماً به معنای ارزان شدن حمل نیست. در برخی محمولهها امکان ادامه تأمین را حفظ میکند، اما هزینههای جدید میتواند بر بهای قطعه بنشیند. این فشار برای مجموعههای وارداتی خودروهای مونتاژی حساستر است، زیرا تولید آنها بیشتر به تحویل منظم قطعات وابسته است.
قیمت لوازم یدکی خودرو چقدر شده است؟ جدول نمونه لنت در ۷ آبان
اقتصادآنلاین در ۷ آبان ۱۴۰۵ نمونههایی از قیمت لنت ترمز را منتشر کرد. جدول زیر تصویر همان تاریخ است؛ برای خرید امروز باید مدل، اصالت، تعداد قطعات داخل بسته و قیمت روز فروشنده را جداگانه بررسی کرد.
| قطعه | خودروی سازگار | قیمت اعلامی |
|---|---|---|
| لنت جلو عظام ۷۰۰۲ | پراید | ۱٬۰۰۷٬۰۰۰ |
| لنت جلو مدرن تندیس GT 13 | تیبا، ساینا، کوییک | ۱٬۶۵۰٬۰۰۰ |
| لنت جلو تکستار ۱۶۲۰۱۰۳۵ | سمند، سورن، دنا | ۴٬۳۳۲٬۰۰۰ |
| لنت جلو ایساکو LEN-52 | ال۹۰، ساندرو | ۴٬۹۰۰٬۰۰۰ |
اختلاف قیمت این چهار قلم، درصد گرانی یک قطعه در طول زمان نیست؛ برند، خودرو و مشخصات فنی متفاوتاند. برای محاسبه رشد قیمت باید بهای یک مدل مشخص را در دو تاریخ معتبر مقایسه کرد.
آیا خودروهای مونتاژی بیشتر از خودروهای داخلی آسیب میبینند؟
به روایت گزارش دنیای اقتصاد، وابستگی بالاتر مونتاژکاران به مجموعههای وارداتی، آنها را نسبت به تغییر مسیر واردات و دشواری انتقال ارز آسیبپذیرتر میکند. بااینحال برای تعیین اینکه کدام برند یا مدل بیشترین افزایش قیمت قطعه را خواهد داشت، به فهرست موجودی، قراردادهای تأمین و قیمتهای روز نیاز است؛ چنین رتبهبندی معتبری در منابع بررسیشده وجود ندارد.
در همین زمینه، تسنیم در ۱۹ آبان گزارش داد ردیفهایی برای واردات لوازم یدکی خودروهای سبک و سنگین و قطعات منفصله (CKD) از مسیر تعاونیهای مرزنشین گیلان و گلستان در فهرست مربوط قرار گرفتهاند. این خبر به معنی کافی بودن حجم واردات یا حل فوری مشکل ارز نیست؛ بلکه از ایجاد یا پیگیری یک مسیر تکمیلی تأمین حکایت دارد.
تنش تنگه هرمز چه ارتباطی با قیمت قطعه دارد؟
نااطمینانی در مسیرهای دریایی میتواند بیمه و کرایه حمل کالا را گرانتر کند. بااینحال نرخ کرایه نفتکشهای حامل نفت خام را نباید مستقیم معادل افزایش هزینه کانتینر قطعات خودرو دانست؛ این دو بازار حمل متفاوتاند. برای برآورد دقیق اثر هرمز بر قطعه، به نرخ حمل محمولههای قطعات و مدارک بیمه همان مسیر نیاز است.
چارسو اقتصاد پیشتر در گزارش جریان سوم اقتصاد در بحران هرمز پیامدهای اقتصادی اختلال مسیرهای تجاری و ضرورت کاهش ریسک زنجیره تأمین را بررسی کرده است.
قیمت قطعات خودرو در روزهای آینده چه میشود؟
سه عامل میتوانند فشار بر قیمت را بیشتر یا کمتر کنند: جهت نرخ ارز تأمین قطعه، هزینه واقعی حمل و ترخیص و میزان دسترسی بازار به موجودی قطعات. اگر دلار آزاد بالا برود یا تحویل محموله طولانیتر شود، فشار افزایشی بیشتر میشود؛ اگر ارز و مسیر حمل باثباتتر شوند، امکان کاهش فشار هزینه وجود دارد. با دادههای فعلی نمیتوان برای تمام لوازم یدکی درصد رشد مشخصی اعلام کرد.
برای مصرفکننده، مهمترین اقدام مقایسه قیمت یک قطعه هممدل و اصالتسنجی پیش از خرید است. تعویض قطعات ایمنی فرسوده، بهخصوص لنت ترمز، نباید به امید کاهش نامعلوم قیمت عقب بیفتد؛ در مقابل، انبار کردن قطعات سالم و غیرضروری هم میتواند هزینه اضافی ایجاد کند.
پرسشهای مهم درباره قیمت قطعات خودرو
آیا قیمت قطعات خودرو در آبان ۱۴۰۵ گرانتر شده است؟
گزارش ۷ آبان اقتصادآنلاین از افزایش قیمت برخی مدلهای لنت نسبت به اواخر مهر خبر داده است؛ اما درصد یکسانی برای همه قطعات وجود ندارد.
چرا واردات قطعه از خورفکان و مرسین انجام میشود؟
به گفته فعال صنعت قطعه، مسیرهای جایگزین برای حفظ جریان تأمین در شرایط محدودیت تجاری و لجستیکی استفاده میشوند، هرچند لزوماً ارزانتر نیستند.
آیا ارز تمام قطعات خودرو از بازار آزاد تأمین میشود؟
خیر، چنین تعمیمی از داده موجود به دست نمیآید. کریمخان از تأمین ارز قطعات از بازار آزاد بهعنوان مشکل فعالان این بخش یاد کرده است، اما سهم دقیق این روش در کل واردات روشن نیست.
قیمت لنت پراید و دنا چقدر است؟
در نمونه گزارش ۷ آبان، لنت جلو عظام پراید ۱٬۰۰۷٬۰۰۰ تومان و لنت جلو تکستار سازگار با دنا ۴٬۳۳۲٬۰۰۰ تومان گزارش شد. اینها قیمت روز ۲۴ آبان نیستند.




نظر شما در مورد این مطلب چیه؟