در حالی که آمار رسمی نشاندهنده رشد اقتصادی قدرتمند در ماههای اخیر است، نتایج نظرسنجی جدید موسسه هریس که برای گاردین انجام شده، از شکافی عمیق میان شاخصهای کاغذی و سفره مردم حکایت دارد. بر اساس این گزارش، تعداد آمریکاییهایی که معتقدند وضعیت مالیشان رو به وخامت است، دو برابر کسانی است که به بهبود اوضاع امید دارند. این موج بدبینی که حالا با افزایش سرزنشها علیه مدیریت اقتصادی دولت ترامپ همراه شده، میتواند زنگ خطری جدی برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات سال آینده کنگره باشد.
پارادوکس رکود؛ شکاف میان واقعیت آماری و احساس عمومی
یکی از خیرهکنندهترین یافتههای این نظرسنجی، باور عمومی به وقوع رکود است. در حالی که اقتصاد آمریکا از نظر فنی (دو فصل رشد منفی متوالی) در رکود نیست، ۵۷ درصد شرکتکنندگان معتقدند کشور در حال تجربه رکود اقتصادی است. این رقم نسبت به ماه فوریه ۱۱ درصد افزایش یافته است.
این تضاد آماری نشان میدهد که فاکتورهایی نظیر اخراجهای گسترده در بخش دولتی، سیاستهای انقباضی مهاجرتی و تعرفههای تجاری، بیش از نرخ رشد GDP بر روان جامعه اثرگذار بودهاند. تداوم کاهش شاخص اعتماد مصرفکننده برای پنج ماه متوالی، گواهی بر این مدعاست که رشد اقتصادی نتوانسته است اضطراب معیشتی را در لایههای میانی و پایین جامعه مهار کند.
چرخش معنادار مستقلها و افزایش فشار بر کاخ سفید
برخلاف انتظار تیم اقتصادی ترامپ، سیاستهای دولت نتوانسته است اعتماد رایدهندگان مستقل را جلب کند. ۵۴ درصد مستقلها از بدتر شدن وضعیت مالی خود خبر میدهند و ۵۸ درصد آنها بر این باورند که اقتصاد در رکود است. نکته کلیدی اینجاست که ۷۲ درصد از مستقلها، «سوءمدیریت دولت» را عامل اصلی افزایش قیمتها میدانند، نه شیوههای تجاری شرکتهای بزرگ.
حتی در میان دموکراتها نیز نرخ سرزنش دولت با جهشی ۱۷ درصدی به ۷۶ درصد رسیده است. این همصدایی در مقصر دانستن کاخ سفید، نشاندهنده شکست روایت دولت در تبیین موفقیتهای اقتصادیاش است. ترامپ مدعی است که قیمتها با سرعت در حال کاهش هستند، اما دادههای میدانی نظرسنجی، سرخوردگی شدیدی را در میان رایدهندگان کلیدی نشان میدهد.
کالبدشکافی اقتصاد K-شکل در سال ۲۰۲۵
اگر بخواهم واقعیت پشت این اعداد را مستقیماً تحلیل کنم، باید بگویم ما با یک اقتصاد اصطلاحاً K-شکل روبرو هستیم. در این مدل، طبقه ثروتمند که از رونق بازار سرمایه سود میبرد، در شاخه صعودی قرار دارد، اما اکثریت جامعه در شاخه نزولی دستوپا میزنند.
آمارها به وضوح این ادعا را تأیید میکنند: ۵۹ درصد از کسانی که درآمد زیر ۵۰ هزار دلار دارند، از بدتر شدن وضعیت مالی خود گلایه دارند، در حالی که این رقم برای درآمدهای بالای ۱۰۰ هزار دلار، تنها ۳۷ درصد است. این یعنی «تورم احساسی» و واقعی برای طبقات کمدرآمد به مراتب سنگینتر از آن چیزی است که در گزارشهای رسمی منعکس میشود. دولت در حالی از پیروزی بر تورم سخن میگوید که بخش بزرگی از جامعه هنوز زیر بار هزینههای مسکن و اقلام اساسی کمر خم کردهاند.
شکافهای جنسیتی و نژادی؛ لایههای پنهان نارضایتی
دادههای تفکیکی نظرسنجی هریس، شکافهای عمیقی را در نحوه تجربه اقتصاد توسط گروههای مختلف نشان میدهد:
- زنان در برابر مردان: زنان به مراتب بدبینتر از مردان هستند؛ ۵۰ درصد زنان امنیت مالی خود را رو به افول میبینند (در مقابل ۳۹ درصد مردان) و ۶۲ درصد آنها معتقدند کشور در رکود است.
- شکاف نژادی: وضعیت برای اقلیتها نگرانکنندهتر است. دوسوم رایدهندگان سیاهپوست (۶۶٪) و اسپانیاییتبار (۶۷٪) معتقدند آمریکا در رکود است. نکته تاملبرانگیز، چرخش رایدهندگان اسپانیاییتبار است که در انتخابات ۲۰۲۴ به سمت ترامپ تمایل داشتند، اما اکنون با ۱۱ درصد افزایش بدبینی، بیشترین تغییر جهت را نسبت به فوریه نشان دادهاند.
از نگاه واقعبینانه، این ارقام نشاندهنده فرسایش سرمایه اجتماعی دولت در میان گروههایی است که پیروزی سال ۲۰۲۴ را رقم زدند. وقتی ۶۷ درصد از یک گروه نژادی احساس رکود میکنند، یعنی سیاستهای کلان اقتصادی نتوانستهاند به لایههای خرد معیشتی نفوذ کنند. این «احساس ناامنی مالی» فراتر از گرایشهای سیاسی، به یک تجربه زیسته مشترک در میان اقلیتها تبدیل شده است.
بنبست روایتهای متناقض
در پایان سال ۲۰۲۵، اقتصاد آمریکا در وضعیتی متناقض قرار دارد: شاخصهای کلان از رشد و قدرت سخن میگویند، اما نیمی از مردم احساس فقر و ناامنی میکنند. کاخ سفید با تکیه بر کاهش قیمتها سعی در آرام کردن فضا دارد، اما وقتی ۵۷ درصد جامعه خود را در رکود میبیند، یعنی واقعیتِ سفره مردم، روایتهای رسمی را شکست داده است.
دولت ترامپ اگر نتواند در سال پیشرو، این احساسِ «روبه وخامت بودن» را در میان مستقلها و طبقات کمدرآمد تغییر دهد، با جبههای متحد از رایدهندگانی روبرو خواهد شد که دیگر «اقتصاد ترامپی» را فرشته نجات خود نمیبینند، بلکه آن را مسئول مستقیم فشارهای معیشتی خود میدانند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟