احتمال کنار رفتن بنیامین نتانیاهو از نخست‌وزیری اسرائیل افزایش یافته است. اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، اعلام کرد نمایندگان احزاب دارای ۶۷ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی پارلمان، گادی آیزنکوت را برای تشکیل دولت جدید معرفی کرده‌اند؛ در مقابل، نمایندگان ۴۶ کرسی از نتانیاهو حمایت کرده‌اند و هفت نماینده نیز هیچ نامزدی را معرفی نکرده‌اند. هرتزوگ قرار است یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ مأمور تشکیل دولت را مشخص کند؛ با این حال، این تصمیم به معنای برکناری فوری نتانیاهو یا نخست‌وزیر شدن قطعی آیزنکوت نیست، زیرا نامزد منتخب هنوز باید ائتلافی قادر به کسب رأی اعتماد پارلمان تشکیل دهد.
به گزارش چارسو اقتصاد، اسحاق هرتزوگ روز پنجشنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۴ آبان ۱۴۰۵، پس از پایان رایزنی با احزاب راه‌یافته به بیست‌وششمین دوره کنست، نتایج رسمی پیشنهادهای نمایندگان را اعلام کرد.
براساس بیانیه رسمی ریاست‌جمهوری اسرائیل، آیزنکوت که ریاست حزب یاشار را بر عهده دارد، از نظر تعداد توصیه‌های پارلمانی با اختلاف ۲۱ کرسی از نتانیاهو پیش افتاده است.
با وجود این، رئیس‌جمهور تأکید کرده که به دلیل اختلاف‌ها و مخالفت‌های متقابل میان احزاب، هنوز مشخص نیست کدام نامزد واقعاً قادر به تشکیل دولت خواهد بود.
نتیجه رسمی حمایت نمایندگان اسرائیل از آیزنکوت و نتانیاهو چیست؟
رایزنی‌های رئیس‌جمهور با نمایندگان احزاب جدید کنست طی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه برگزار شد. در پایان این رایزنی‌ها، آمار رسمی حمایت‌ها به شرح زیر اعلام شد:
| وضعیت نمایندگان | تعداد کرسی | نتیجه رایزنی |
|---|---|---|
| حامیان گادی آیزنکوت | ۶۷ کرسی | پیشنهاد واگذاری مأموریت تشکیل دولت به آیزنکوت |
| حامیان بنیامین نتانیاهو | ۴۶ کرسی | پیشنهاد واگذاری مأموریت تشکیل دولت به نتانیاهو |
| بدون معرفی نامزد | ۷ کرسی | خودداری حزب یهودیت متحد توراتی از توصیه هر دو نامزد |
| مجموع نمایندگان کنست | ۱۲۰ کرسی | نتیجه کامل رایزنی‌های اعلام‌شده در ۵ نوامبر |
منبع جدول: ریاست‌جمهوری اسرائیل، ۵ نوامبر ۲۰۲۶ و گزارش رویترز.
این اعداد نتیجه معرفی نامزد در مشورت‌های ریاست‌جمهوری هستند، نه رأی اعتماد نهایی به کابینه جدید.
آیا نتانیاهو در چند روز آینده برکنار می‌شود؟
کنار رفتن فوری نتانیاهو هنوز قطعی نیست. او پس از انتخابات ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ در جایگاه نخست‌وزیر دولت موقت باقی مانده و تا زمان تشکیل دولت جایگزین، به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
اسحاق هرتزوگ گفته است روز یکشنبه ۸ نوامبر، برابر با ۱۷ آبان، فردی را مأمور تشکیل دولت خواهد کرد. این تصمیم فقط آغاز مرحله رسمی تشکیل کابینه است.
طبق قانون اسرائیل، شخصی که این مأموریت را دریافت کند ابتدا ۲۸ روز فرصت دارد با احزاب برای تشکیل دولت به توافق برسد. رئیس‌جمهور می‌تواند این مهلت را حداکثر ۱۴ روز دیگر تمدید کند.
در نتیجه، حتی اگر هرتزوگ روز یکشنبه آیزنکوت را انتخاب کند، نتانیاهو در همان روز به‌طور خودکار از قدرت کنار نخواهد رفت.
تغییر رسمی نخست‌وزیر زمانی اتفاق می‌افتد که دولت جدید تشکیل شود و رأی اعتماد لازم را از کنست بگیرد.
چرا ۶۷ نماینده از آیزنکوت حمایت کردند اما تشکیل دولت هنوز قطعی نیست؟
علت اصلی، تفاوت میان حمایت از واگذاری مأموریت تشکیل دولت و توافق برای حضور یا حمایت پایدار از کابینه است.
نتیجه انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر نشان داد هیچ‌یک از دو اردوگاه اصلی نتوانسته‌اند به‌تنهایی اکثریت ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت را به دست آورند.
| ترکیب سیاسی | کرسی‌های انتخابات | فاصله یا وضعیت نسبت به اکثریت ۶۱ کرسی |
|---|---|---|
| اردوگاه احزاب حامی نتانیاهو | ۵۳ | ۸ کرسی کمتر از اکثریت |
| احزاب اصلی مخالف نتانیاهو | ۴۸ | ۱۳ کرسی کمتر از اکثریت |
| دو حزب عربی | ۱۹ | دارای نقش تعیین‌کننده در مذاکرات ائتلافی |
منبع: نتایج انتخابات گزارش‌شده در رویترز، ۵ نوامبر و تحلیل تسنیم درباره آرایش احزاب اسرائیل.
مجموع ۶۷ حمایت از آیزنکوت شامل ۴۸ کرسی احزاب اصلی مخالف نتانیاهو و ۱۹ کرسی دو حزب عربی است. با این حال، همکاری احزاب مختلف برای تشکیل یک دولت واحد همچنان با مخالفت‌های سیاسی روبه‌روست.
بنابراین برتری عددی آیزنکوت در مرحله معرفی نامزد، امتیاز مهمی است؛ اما تضمین نمی‌کند همه این نمایندگان به برنامه دولت پیشنهادی او رأی اعتماد بدهند.
نقش احزاب عربی در احتمال برکناری نتانیاهو چیست؟
حمایت دو حزب عربی از گادی آیزنکوت یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی پس از انتخابات اسرائیل بوده است.
حزب رعام به رهبری منصور عباس، با هشت کرسی، و فهرست مشترک عربی، با ۱۱ کرسی، هر دو آیزنکوت را به رئیس‌جمهور برای تشکیل دولت پیشنهاد کرده‌اند.
فهرست مشترک عربی اعلام کرده که هدف از این تصمیم، جلوگیری از بازگشت نتانیاهو و متحدان او به دولت است. این حزب همچنین آمادگی حمایت از یک دولت جایگزین را بدون مشارکت رسمی در کابینه مطرح کرده است.
در مقابل، بخشی از احزاب مخالف نتانیاهو درباره همکاری با احزاب عربی اختلاف‌نظر دارند. همین اختلاف، تشکیل یک دولت پایدار با تکیه بر مجموع ۶۷ نماینده را دشوار کرده است.
حمایت بیرونی از دولت احتمالی، مشارکت رسمی در کابینه و رأی مثبت به یک نامزد برای دریافت مأموریت تشکیل دولت، سه موقعیت سیاسی متفاوت هستند که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
چه زمانی رئیس‌جمهور اسرائیل درباره آیزنکوت تصمیم می‌گیرد؟
اسحاق هرتزوگ اعلام کرده است روز یکشنبه ۸ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۷ آبان ۱۴۰۵، مأموریت تشکیل دولت را به یکی از اعضای کنست واگذار خواهد کرد.
رئیس‌جمهور اسرائیل پس از دریافت توصیه‌های احزاب، باید تشخیص دهد کدام فرد شانس بیشتری برای تشکیل ائتلافی برخوردار از اعتماد پارلمان دارد.
هرتزوگ در بیانیه خود گفته است که با وجود روشن بودن ظاهری نتیجه رایزنی‌ها، مخالفت‌های متقابل احزاب سبب شده توانایی واقعی نامزدها برای تشکیل دولت همچنان نامشخص باشد.
او قصد دارد پیش از اعلام تصمیم یکشنبه، گفت‌وگوهای بیشتری با رهبران احزاب انجام دهد.
بنابراین نتیجه روز یکشنبه، مشخص شدن نامزد مسئول تشکیل کابینه است؛ نه لزوماً معرفی نخست‌وزیر قطعی اسرائیل.
اگر آیزنکوت نتواند دولت تشکیل دهد چه اتفاقی می‌افتد؟
در صورت دریافت مأموریت و ناکامی آیزنکوت در تشکیل کابینه، روند حقوقی پایان پیدا نمی‌کند.
طبق مقررات مربوط به تشکیل دولت، رئیس‌جمهور می‌تواند فرصت تشکیل کابینه را به یک عضو دیگر کنست واگذار کند یا اعلام کند که در آن مرحله امکان تشکیل دولت را نمی‌بیند.
در صورت ادامه بن‌بست، قانون مسیرهای دیگری برای معرفی نامزد و در نهایت برگزاری انتخابات دوباره پیش‌بینی کرده است.
بر این اساس، حتی پس از واگذاری مأموریت به آیزنکوت، سناریوهایی مانند تشکیل دولت جایگزین، ادامه دولت موقت نتانیاهو، تلاش نامزد دیگر یا انتخابات مجدد همچنان وجود خواهند داشت.
جزئیات این روند در راهنمای رسمی کنست درباره تشکیل دولت توضیح داده شده است.
کنار رفتن نتانیاهو چه اثری بر جنگ ایران و اسرائیل دارد؟
احتمال تغییر نخست‌وزیر اسرائیل در شرایطی مطرح شده که آینده جنگ با ایران و سیاست منطقه‌ای دولت جدید از موضوعات مهم سیاست خارجی به شمار می‌روند.
با این حال، تغییر شخص نخست‌وزیر لزوماً به معنای تغییر فوری سیاست نظامی اسرائیل درباره ایران نیست.
رویترز در تحلیل ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، پیش از انتخابات اسرائیل، به نقل از کارشناسان گزارش داده بود که رویکرد امنیتی مقابله با ایران در میان بخش مهمی از جریان‌های سیاسی اسرائیل مشترک است؛ هرچند میزان تمایل به تشدید درگیری و رویکرد دیپلماتیک احزاب می‌تواند متفاوت باشد.
از منظر تحلیل چارسو اقتصاد، تشکیل دولت جدید ممکن است بر نحوه هماهنگی اسرائیل با آمریکا و سرعت تصمیم‌گیری‌های منطقه‌ای اثر بگذارد. اما برای نتیجه‌گیری درباره کاهش یا افزایش خطر جنگ باید ترکیب واقعی کابینه، مواضع رسمی دولت جدید و اقدامات اجرایی آن مشخص شود.
در همین زمینه، گزارش چارسو اقتصاد درباره تصمیم ترامپ برای حمله دوباره به ایران به آخرین گزینه‌های مطرح در واشنگتن پرداخته است.
آیا احتمال تغییر دولت اسرائیل بر قیمت نفت و دلار اثر دارد؟
بازارهای اقتصادی ممکن است به احتمال تغییر سیاست‌های منطقه‌ای واکنش نشان دهند؛ اما تا زمانی که دولت جدیدی تشکیل نشده و سیاست آن مشخص نیست، نمی‌توان آثار قطعی این تحول را بر قیمت نفت یا ارز محاسبه کرد.
اگر تغییر دولت به کاهش تنش منطقه‌ای کمک کند، احتمال کاهش بخشی از ریسک سیاسی بازار انرژی وجود دارد. در مقابل، تداوم درگیری یا بن‌بست سیاسی می‌تواند نااطمینانی را حفظ کند.
این ارزیابی سناریویی است و نباید کاهش یا افزایش قیمت دلار و نفت را صرفاً به برتری آیزنکوت در توصیه‌های پارلمانی نسبت داد.
برای بررسی سایر تحولات مرتبط، تحلیل چارسو اقتصاد درباره دو راه ترامپ پس از انتخابات آمریکا؛ حمله به ایران یا توافق دوحه نیز مرتبط است.
جمع‌بندی چارسو اقتصاد؛ آیا دوران نتانیاهو به پایان نزدیک شده است؟
گادی آیزنکوت در مرحله رایزنی‌های ریاست‌جمهوری اسرائیل حمایت احزاب دارای ۶۷ کرسی را به دست آورده و از بنیامین نتانیاهو با ۴۶ توصیه پیش افتاده است.
اما مجموع توصیه‌ها به معنای تشکیل قطعی دولت جایگزین نیست. اختلاف میان احزاب مخالف نتانیاهو، نقش ۱۹ نماینده احزاب عربی و ناتوانی اردوگاه‌های اصلی در دستیابی مستقل به ۶۱ کرسی، همچنان مسیر تشکیل دولت را پیچیده کرده است.
نتیجه بررسی چارسو اقتصاد این است که احتمال کنار رفتن نتانیاهو افزایش یافته، اما برکناری او در چند روز آینده قطعی نیست. تصمیم یکشنبه ۱۷ آبان فقط نامزد مأمور تشکیل دولت را مشخص می‌کند و تغییر نهایی نخست‌وزیر به تشکیل کابینه و کسب رأی اعتماد کنست وابسته خواهد بود.
پرسش‌های تکمیلی درباره انتخابات و نظام سیاسی اسرائیل
آیا یک دولت در اسرائیل می‌تواند بدون حضور رسمی همه احزاب حامی خود تشکیل شود؟
بله، امکان حمایت پارلمانی از دولتی وجود دارد که همه حامیان آن در کابینه وزیر نداشته باشند. با این حال، پایداری چنین دولتی به توافق درباره رأی اعتماد، بودجه و لوایح مهم وابسته است.
تفاوت دولت موقت و دولت جدید در اسرائیل چیست؟
دولت موقت تا تشکیل دولت جایگزین به فعالیت ادامه می‌دهد. دولت جدید پس از تکمیل روند تشکیل کابینه و کسب اعتماد کنست آغاز به کار می‌کند.
آیا ممکن است فردی غیر از نتانیاهو و آیزنکوت مأمور تشکیل دولت شود؟
از نظر حقوقی بله. رئیس‌جمهور مأموریت را با توجه به امکان تشکیل ائتلاف واگذار می‌کند و در مراحل بعدی بن‌بست نیز گزینه‌های دیگری برای معرفی نامزد وجود دارد.
آیا شکست در تشکیل دولت همیشه به انتخابات فوری منجر می‌شود؟
خیر. قانون اسرائیل چند مرحله برای تلاش نامزدهای دیگر و درخواست نمایندگان پیش‌بینی کرده است. انتخابات مجدد یکی از نتایج احتمالی پایان این مراحل است.
منابع و مستندات خبر
- ریاست‌جمهوری اسرائیل، ۵ نوامبر ۲۰۲۶؛ بیانیه رسمی درباره ۶۷ توصیه برای آیزنکوت، ۴۶ توصیه برای نتانیاهو و تصمیم یکشنبه
- رویترز، ۵ نوامبر؛ آخرین وضعیت انتخابات، ترکیب کرسی‌ها و روند تشکیل دولت
- تایمز آو اسرائیل، ۵ نوامبر؛ حمایت احزاب و اختلاف‌نظر درباره تشکیل ائتلاف
- آنادولو؛ اعلام رسمی حمایت فهرست مشترک عربی از آیزنکوت
- تسنیم، ۱۴ آبان؛ بررسی افزایش شانس آیزنکوت برای دریافت مأموریت تشکیل کابینه
- کنست اسرائیل؛ مقررات رسمی معرفی نامزد، مهلت تشکیل دولت و رأی اعتماد
- رویترز، ۲۱ اکتبر؛ تحلیل احتمال تغییر سیاست اسرائیل درباره ایران پس از انتخابات
آخرین بررسی: جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵. ارقام معرفی نامزد رسمی‌اند؛ تشکیل دولت جدید و برکناری نخست‌وزیر فعلی هنوز تأیید نشده است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟