طبق اعلام رسمی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، فراخوان جدید برای تبدیل خودرو به دوگانهسوز با سوخت بنزین/گازمایع (LPG) منتشر شده است. این طرح تمامی خودروهای عمومی و شخصی غیر CNGسوز را شامل میشود و ثبتنام از ساعت ۱۰ صبح روز یکشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۴ در سامانه GCR.NIOPDC.IR آغاز خواهد شد.
پیش از این نیز از آبانماه، طرح تبدیل رایگان خودروهای مدل ۱۳۹۴ به بالا و خودروهای عمومی به CNGسوز از طریق همین سامانه آغاز شده بود. شرکت ملی پخش اعلام کرده طرح جدید میتواند به بهبود توزیع بار سوخت، کاهش مصرف بنزین و ایجاد گزینهای اقتصادی برای رانندگانی که سفرهای بینشهری یا مصرف بالایی دارند، کمک کند.
چرا توسعه LPG در کنار CNG اهمیت پیدا کرده است؟
ایران در سالهای اخیر برای مدیریت ناترازی بنزین و کاهش فشار بر شبکه تأمین سوخت، توجه ویژهای به طرحهای تبدیل خودرو به دوگانهسوز داشته است. پیشتر تمرکز اصلی بر گسترش CNG بود؛ اما اکنون توسعه LPG نیز بهعنوان مکمل وارد کار شده است.
دلایل این تغییر قابلتحلیل است:
- بخشی از ظرفیت تولید LPG کشور بلااستفاده یا صادر میشود، در حالیکه میتواند مصرف داخلی را متنوع کند.
- CNG هرچند گسترده است، اما همه کاربران به ویژه در مناطق دوردست به شبکه جایگاهها دسترسی ندارند.
- تنوعبخشی به سبد سوخت، انعطافپذیری بیشتری برای مدیریت ناترازی بنزین فراهم میکند.
- LPG به دلیل چگالی بالا، برای سفرهای جادهای و بینشهری جذابتر است.
به این ترتیب، ورود LPG به چرخه حملونقل میتواند فشار مصرفی بنزین را کاهش داده و ریسکهای سوخترسانی را مدیریتپذیرتر کند.
جذابیت اقتصادی طرح برای رانندگان پرتردد
در توضیح فراخوان آمده این طرح برای افرادی که مصرف بنزین بالایی دارند یک فرصت اقتصادی محسوب میشود. این گزاره از منظر تحلیل هزینه–فایده کاملاً قابل دفاع است.
در حال حاضر هزینه سوخت با LPG نسبت به بنزین آزاد بهطور چشمگیری کمتر است. رانندگانی که بهصورت روزانه درونشهری یا بینشهری تردد میکنند—بهویژه تاکسیها، وانتبارها و کسبوکارهای مبتنی بر حملونقل—میتوانند با تبدیل خودرو به دوگانهسوز هزینه سوخت خود را به شکل محسوسی کاهش دهند.
در کنار این مزیت، استفاده از LPG میتواند فشار فرسایشی بر موتور را نیز در بسیاری از خودروها کاهش دهد، به شرط آنکه نصب تجهیزات توسط مراکز مجاز و استاندارد انجام شود.
تجربه کشورها در استفاده از LPG در حملونقل
در کشورهایی مانند ترکیه، لهستان و کرهجنوبی، LPG یکی از رایجترین سوختهای جایگزین است. در ترکیه، نزدیک به ۴۰ درصد خودروهای سواری از LPG بهعنوان سوخت اصلی استفاده میکنند؛ زیرا از نظر اقتصادی مقرون به صرفه و از نظر زیستمحیطی کمخطرتر از بنزین است.
مطالعات بینالمللی نشان میدهد استفاده از LPG در ناوگان حملونقل میتواند بین ۱۰ تا ۲۰ درصد انتشار آلایندهها را کاهش دهد و هزینه سوخت را بین ۳۰ تا ۵۰ درصد نسبت به بنزین کاهش دهد. این تجربهها نشان میدهد ایران نیز میتواند از این مزایا بهرهمند شود.
نقش LPG در حل ناترازی بنزین و تنوعبخشی به سبد انرژی
ایران با توجه به رشد مصرف بنزین، کاهش فاصله میان عرضه و تقاضا و فشار بر واردات یا کاهش صادرات، نیازمند راهکار سریع برای مدیریت ناترازی سوخت است. توسعه CNG یکی از این راهحلهاست؛ اما افزودن LPG میتواند شکاف موجود را سریعتر و در مقیاس گستردهتر پوشش دهد.
با اجرای طرح فراگیر تبدیل خودرو به دوگانهسوز، دولت میتواند هم مصرف بنزین را کاهش دهد و هم از ظرفیت بلااستفاده LPG در داخل کشور بهره ببرد. این رویکرد همچنین به ایجاد یک بازار سوخت رقابتیتر کمک میکند و وابستگی به یک سوخت واحد را کاهش میدهد.
فراخوان جدید شرکت ملی پخش برای تبدیل خودرو به دوگانهسوز LPG را میتوان بخشی از راهبرد کلان دولت برای تنوعبخشی به سبد سوخت و مدیریت مصرف بنزین دانست. رایگان بودن طرح برای برخی گروهها، دسترسی آسان به سامانه ثبتنام و جذابیت اقتصادی برای رانندگان پرتردد از عواملی است که میتواند مشارکت گسترده در این برنامه را افزایش دهد.
اگر اجرای این طرح همراه با نظارت دقیق بر استانداردهای نصب و توسعه جایگاههای سوخت LPG باشد، میتواند به کاهش ناترازی بنزین، کاهش هزینههای حملونقل و بهبود الگوی مصرف انرژی در کشور منجر شود.
در مجموع، توسعه همزمان CNG و LPG میتواند تصویر تازهای از راهکارهای سوختی ایران ایجاد کند و نقش مهمی در ثبات انرژی ایفا نماید.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟