از هیجان تورمی تا لاک دفاعی؛ بورس در دوراهی انتخاب
بازار سهام در هفته دوم دیماه ۱۴۰۴، روزهایی پرنوسان و سرشار از تناقض را پشت سر گذاشت. بورس تهران که طی هفتههای گذشته با اهرم دلار و انتظارات تورمی رشدهای پیدرپی را تجربه کرده بود، در این هفته با فروکش کردن تب ارزی و تغییرات کلان مدیریتی در بانک مرکزی، از فاز صعود تودهوار خارج و وارد فاز اصلاح و انتظار شد. معاملهگران که پیشتر برای در امان ماندن از تورم به تالار شیشهای پناه آورده بودند، با مشاهده عقبنشینی دلار آزاد و کاهش هیجانات، دست به ماشه فروش بردند. این تغییر رفتار، بازار را به دو نیمه متفاوت تقسیم کرد: نیمهای که با حمایت حقوقیها و امید به دلار تکنرخی سبز ماند و نیمهای که زیر فشار فروش حقیقیها قرمزپوش شد. به نظر میرسد بازار از هیجان تخلیه شده و در هفته آینده با رویکردی منطقیتر و گزینشیتر به استقبال معاملات برود؛ رویکردی که در آن ارزش ذاتی جایگزین موجسواری تورمی خواهد شد.
دوئل شاخصها و زلزله خروج پول؛ روایت اعداد از هفتهای دوقطبی
بررسی دادههای آماری هفته منتهی به ۱۰ دیماه، تصویری شفاف از واگرایی در بازار ارائه میدهد. شاخص کل بورس با تکیه بر نمادهای شاخصساز و حمایت حقوقیها، موفق شد با رشد حدود یک درصدی (افزایش ۴۸ هزار واحدی) خود را در کانال ۴ میلیون و ۷۰ هزار واحد تثبیت کند. اما در سمت مقابل، شاخص هموزن که نماینده واقعیتر کلیت بازار و نمادهای کوچک است، با افت ۱.۹۳ درصدی به سطح یک میلیون و ۱۰۴ هزار واحد عقبنشینی کرد. میانگین ارزش معاملات خرد در محدوده ۲۴.۵ همت باقی ماند، اما جریان پول حقیقی نگرانکننده بود. در مجموع هفته، حدود ۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد که اوج آن در روز سهشنبه با خروج سنگین ۷.۷ همت رقم خورد؛ رخدادی که به عنوان زلزله نقدینگی هفته شناخته شد. البته بازگشت ۱.۱ همت پول در روز چهارشنبه، اندکی از تلخی این آمار کاست. تداوم واگرایی شاخص کل و هموزن محتمل است؛ چراکه نقدینگی هوشمند در شرایط فعلی به سمت شرکتهای بزرگ صادراتمحور که از سیاستهای جدید ارزی منتفع میشوند، گرایش دارد.
اثر «همتی» و رویای دلار تکنرخی؛ تغییر زمین بازی
مهمترین محرک بنیادی بازار در هفته گذشته، بازگشت «عبدالناصر همتی» به ریاست بانک مرکزی و تغییر ریلگذاری سیاستهای ارزی بود. دلار آزاد که تا کانال ۱۴۵ هزار تومان پیش رفته بود، با این شوک خبری به کانال ۱۳۴ هزار تومان عقب نشست، اما نکته کلیدی برای بورس، افزایش نرخ دلار در سامانه مبادله و رسیدن آن به ۱۲۶ هزار تومان بود. این یعنی شکاف دلار نیما (رسمی) و آزاد به کمترین حد تاریخی رسیده است. همتی که سابقهای در مخالفت با قیمتگذاری دستوری و ارز چندنرخی دارد، وعده حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز را داده است. این سیاست، سودآوری شرکتهای بورسی صادراتمحور را به شدت افزایش میدهد و رانت واردات را حذف میکند. در واقع، اگرچه کاهش نرخ دلار آزاد در کوتاهمدت ترمز بورس را کشید، اما نزدیک شدن نرخ نیمایی به آزاد، موتور جت قدرتمندی برای آینده بازار است. با هماهنگی وزارت اقتصاد و بانک مرکزی، انتظار میرود شرکتهای پتروشیمی، فلزی و معدنی در گزارشهای آتی خود جهش سودآوری را تجربه کنند که این امر کفسازی قدرتمندی برای شاخص کل ایجاد خواهد کرد.
بیم و امید؛ از ابهام بودجهای تا ابزارسازی نوین ارزی
در کفه ترازوی تحلیل، عوامل مثبت و منفی متعددی در هفته گذشته وزنکشی کردند. در سمت منفی، رد کلیات لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق و تنشهای بودجهای بین دولت و مجلس، ریسک سیستماتیک را افزایش داد و باعث احتیاط خریداران شد. همچنین شوک ریزش دلار، نوسانگیران کوتاهمدت را فراری داد. اما در سمت مثبت، خبر ابلاغ اساسنامه «صندوقهای سرمایهگذاری ارزی» توسط سازمان بورس، رویداد مهمی بود. این صندوقها با جمعآوری منابع ارزی راکد و تأمین مالی پروژههای صادراتمحور، ابزار جدیدی برای تعمیق بازار سرمایه محسوب میشوند. علاوه بر این، بازدهی ۸۰ درصدی بازار نسبت به کفهای قبلی (دوران جنگ ۱۲ روزه)، نشان میدهد که بورس همچنان پتانسیل رشد دارد و اصلاح اخیر بیشتر جنبه “استراحت زمانی” داشته است. راهاندازی صندوقهای ارزی و کاهش ریسکهای بودجهای (در صورت توافق دولت و مجلس)، میتواند نقدینگی پارکشده را دوباره به سمت بازار جذب کند. اصلاح اخیر نه یک ریزش، بلکه فرصتی برای دستبهدست شدن سهام ارزیابی میشود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟