خبرگزاری تسنیم روز یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ به نقل از یک منبع مطلع، ادعای العربیه درباره پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز صرفاً در برابر رفع محاصره دریایی آمریکا را رد کرد. با این حال، این تکذیب به معنای نبود پیشنهاد قبلی ایران نیست؛ عباس عراقچی پیش‌تر از طرح هفت‌روزه و هفت‌شرطی تهران خبر داده بود و سفیر ایران در پاکستان نیز روز ۲ آبان از انتقال پیشنهاد مشروط بازگشایی هرمز به آمریکا سخن گفت. تا زمان انتشار این گزارش، توافق نهایی برای بازگشایی تنگه هرمز تأیید نشده است.
آخرین به‌روزرسانی: یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۰:۲۴ به وقت تهران
تسنیم درباره پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز چه گفت؟
به گزارش چارسو اقتصاد، خبرگزاری تسنیم در گزارشی به تاریخ ۳ آبان ۱۴۰۵، به نقل از یک منبع مطلع، خبر منتسب به العربیه درباره پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز در ازای رفع محاصره دریایی را رد کرد.
بر اساس این گزارش، منبع یادشده تأکید کرده است که تهران معادله محدود «هرمز در برابر رفع محاصره» را نمی‌پذیرد و موضع ایران همچنان بر شروطی استوار است که پیش‌تر از طریق میانجی‌ها اعلام شده‌اند.
نکته مهم این است که این موضع در گزارش تسنیم به یک منبع مطلع بدون ذکر نام نسبت داده شده است؛ بنابراین نباید آن را با صدور بیانیه رسمی و جدید از سوی وزارت امور خارجه ایران یکسان دانست.
ایران پیش‌تر چه پیشنهادی برای بازگشایی تنگه هرمز داده بود؟
در مقابلِ روایت مورد تکذیب تسنیم، اصل وجود یک پیشنهاد مشروط از سوی ایران در گزارش‌های معتبر قبلی ثبت شده است.
خبرگزاری رویترز در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ به نقل از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گزارش داد که پیشنهاد هفت‌روزه تهران برای بازگشایی تنگه هرمز همچنان روی میز قرار دارد.
طبق توضیحات عراقچی، ایران این پیشنهاد را در میانه سپتامبر به آمریکا ارائه کرده و پاسخ یا ملاحظاتی نیز از طرف واشنگتن دریافت کرده بود که تهران در حال بررسی آن‌ها بود.
بر اساس همین گزارش، شروط مطرح‌شده از سوی ایران شامل موارد زیر است:
پایان محاصره دریایی بنادر ایران
رفع محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی آمریکا علیه دسترسی دریایی و فعالیت بنادر ایران.
رفع تحریم‌های آمریکا علیه صادرات نفت ایران
حذف محدودیت‌های مربوط به صادرات نفت از جمله مطالبات مطرح‌شده در طرح تهران است.
پایان درگیری‌ها در جبهه‌های منطقه‌ای
ایران توقف درگیری‌های منطقه‌ای را نیز بخشی از چارچوب پیشنهادی خود معرفی کرده است.
این موارد، بخشی از مجموعه شروط اعلام‌شده ایران هستند. رویترز در گزارش یادشده تمام هفت شرط را به‌صورت جداگانه فهرست نکرده است؛ در نتیجه نباید این سه مورد را فهرست کامل شروط معرفی کرد.
سفیر ایران در پاکستان درباره رفع محاصره دریایی چه گفت؟
تحول مهم دیگر، اظهارات رضا امیری‌مقدم، سفیر ایران در پاکستان است که روز شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ در گزارش آسوشیتدپرس منتشر شد.
به گزارش این خبرگزاری، سفیر ایران اعلام کرد تهران از طریق پاکستان به طرف آمریکایی منتقل کرده است که در صورت پایان محاصره دریایی، آمادگی بازگشایی تنگه هرمز را دارد. او همچنین مدعی شد دونالد ترامپ با اصرار بر ادامه محاصره بنادر ایران، این پیشنهاد را رد کرده است.
این اظهارات نشان می‌دهد که اصل مطرح‌شدن بازگشایی هرمز در ارتباط با رفع محاصره دریایی، پیش از تکذیب تازه تسنیم سابقه داشته است. اما گزارش آسوشیتدپرس روشن نمی‌کند که ایران سایر شروط پیشین خود را کنار گذاشته یا پیشنهاد جدیدی با تنها یک شرط ارائه کرده است.
بنابراین، میان روایت تسنیم و اظهارات ثبت‌شده سفیر ایران تفاوتی وجود دارد که باید دقیق گزارش شود: تسنیم از رد یک معامله ساده و مستقل سخن می‌گوید؛ در حالی که سفیر ایران از وجود پیشنهاد مشروط بازگشایی هرمز خبر داده است.
تفاوت ادعای العربیه با طرح هفت‌شرطی ایران چیست؟
| موضوع | آنچه گزارش شده است | وضعیت راستی‌آزمایی |
|---|---|---|
| ادعای منتسب به العربیه | پیشنهاد بازگشایی هرمز در برابر پایان محاصره دریایی آمریکا | روایت یک معامله مستقل و تازه، از سوی منبع مطلع تسنیم رد شده است. |
| موضع منبع تسنیم | ایران به معامله محدود هرمز در برابر محاصره تن نداده و بر شروط قبلی تأکید دارد. | به نقل از منبع مطلع بدون ذکر نام؛ نه بیانیه رسمی جدید وزارت خارجه. |
| اظهارات عباس عراقچی | پیشنهاد هفت‌روزه با مجموعه‌ای از شروط، از جمله رفع محاصره و تحریم نفتی | در گزارش ۱۸ اکتبر رویترز از قول وزیر امور خارجه ایران ثبت شده است. |
| اظهارات سفیر ایران در پاکستان | آمادگی مشروط تهران برای بازگشایی هرمز در صورت رفع محاصره دریایی | در گزارش ۲۴ اکتبر آسوشیتدپرس از قول سفیر ایران ثبت شده است. |
| توافق نهایی ایران و آمریکا | پذیرش شروط و تعیین زمان قطعی بازگشایی تنگه هرمز | تأیید نشده است. |
آیا توافقی برای رفع محاصره و بازگشایی هرمز انجام شده است؟
خیر؛ بر اساس آخرین گزارش‌های بررسی‌شده، نه توافق نهایی میان ایران و آمریکا تأیید شده و نه اجرای قطعی برنامه بازگشایی تنگه هرمز اعلام شده است.
عراقچی پیش‌تر گفته بود در صورت پذیرش شروط ایران از سوی آمریکا، بازگشایی تنگه می‌تواند تا روز ششم انجام شود و گفت‌وگوها روز بعد ادامه پیدا کند. این یک زمان‌بندی مشروط است و نباید به‌عنوان تاریخ قطعی بازگشایی هرمز منتشر شود.
برای درک وضعیت محدودیت‌های فعلی، چارسو اقتصاد پیش‌تر در گزارش «محاصره دریایی ایران ادامه دارد؛ سنتکام از توقف ۱۳۵ کشتی خبر داد» تفاوت محاصره بنادر ایران با محدودیت تردد در تنگه هرمز را بررسی کرده است.
همچنین در صورت دستیابی به توافق و بازگشت تدریجی تردد دریایی، پیامدهای اقتصادی آن موضوعی جداگانه خواهد بود که در تحلیل «اگر تنگه هرمز باز شود، اقتصاد ایران در ۱۰۰ روز اول چه باید بکند؟» بررسی شده است.
جمع‌بندی؛ تکذیب یک روایت به معنای نبود پیشنهاد ایران نیست
تسنیم به نقل از یک منبع مطلع، روایت العربیه درباره پیشنهاد معامله مستقیم بازگشایی تنگه هرمز با رفع محاصره دریایی را رد کرده است. در عین حال، گزارش‌های رویترز و آسوشیتدپرس نشان می‌دهند که ایران پیش‌تر پیشنهادهایی مشروط برای بازگشایی این آبراه از طریق مذاکرات و میانجی‌ها مطرح کرده بود.
تا زمانی که متن کامل پیشنهاد مورد اختلاف، موضع رسمی تازه طرف‌ها یا توافق اجرایی منتشر نشود، نمی‌توان ادعا کرد ایران پیشنهاد جدیدی با یک شرط داده است؛ همان‌طور که نمی‌توان اصل وجود پیشنهاد مشروط قبلی را انکار کرد.
سؤالات پرتکرار درباره پیشنهاد ایران برای بازگشایی هرمز
آیا ایران پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز در برابر رفع محاصره را داده است؟
مقام‌های ایرانی پیش‌تر از پیشنهاد مشروط بازگشایی هرمز خبر داده‌اند؛ اما تسنیم ادعای مربوط به یک معامله تازه و محدود به رفع محاصره دریایی را رد کرده است.
هفت شرط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز چیست؟
رویترز از رفع محاصره بنادر ایران، رفع تحریم صادرات نفت و پایان درگیری‌های منطقه‌ای به‌عنوان بخشی از مطالبات ایران نام برده است. فهرست کامل هفت شرط در گزارش بررسی‌شده این خبرگزاری منتشر نشده است.
آیا آمریکا پیشنهاد ایران را پذیرفته است؟
خیر؛ پذیرش نهایی شروط تأیید نشده است. سفیر ایران در پاکستان نیز گفته است که ترامپ با اصرار بر ادامه محاصره، پیشنهاد مطرح‌شده از مسیر میانجی را رد کرده است.
تنگه هرمز چه زمانی بازگشایی می‌شود؟
تاریخ قطعی اعلام نشده است. زمان‌بندی شش‌روزه مطرح‌شده از سوی عراقچی، به پذیرش شروط ایران و اجرای تعهدات وابسته است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟