بر اساس آخرین گزارش سازمان غذا و دارو، بیش از ۹۷ درصد نیاز دارویی کشور از نظر تعداد اقلام در داخل تأمین میشود. این آمار نشاندهنده خودکفایی نسبی کشور در تولید داروهای عمومی و رایج است. صنعت دارویی ایران در سالهای اخیر تحولات قابل توجهی را تجربه کرده است و نتایج آن در تامین نیازهای داخلی و ارتقای جایگاه بینالمللی کشور قابل مشاهده است.
از سوی دیگر، داروهای بیماریهای نادر، بخشی از داروهای ضدسرطان با فناوری بالا و برخی داروهای بیولوژیک نوین همچنان نیازمند واردات هستند. این واقعیت نشان میدهد که هرچند ایران در مسیر خودکفایی دارویی پیشرفت کرده، اما در زمینه داروهای پیچیده و نوین هنوز با محدودیت مواجه است. با این حال، بیش از نیمی از مواد اولیه دارویی در کشور تولید میشود که بیانگر توان داخلی در بخش پایه صنعت داروست. در مقابل، در حوزه مواد واسط دارویی، واردات همچنان نقش مهمی دارد و نشان میدهد که توسعه زنجیره کامل تولید دارو نیازمند سرمایهگذاری بیشتر در بخش تحقیق و توسعه و تکنولوژیهای پیشرفته است.
شرکتهای دارویی تحت پایش مستمر سازمان غذا و دارو قرار دارند و بسیاری از آنها توانستهاند مجوز صادرات به کشورهای دارای استانداردهای بالا را کسب کنند. این امر نه تنها نشاندهنده رعایت استانداردهای کیفی در تولید داروهای داخلی است، بلکه به افزایش اعتماد جهانی به داروی ایرانی کمک میکند و زمینهساز ارتقای جایگاه ایران در بازار دارویی بینالمللی میشود. در زمینه صادرات، آمارها حاکی از آن است که داروهای ایرانی در سال گذشته حدود ۱۵۰ میلیون دلار صادرات داشتهاند که عمدتاً شامل محصولات بیوتکنولوژیک و مواد اولیه دارویی بوده است. این رقم، هرچند هنوز با ظرفیت بالقوه صنعت دارویی ایران فاصله دارد، اما نشاندهنده ورود موفق داروهای ایرانی به بازارهای خارجی و ایجاد فرصتهای اقتصادی قابل توجه است. داروهای ایرانی به بیش از 40 کشور صادر شده است که عمان، عراق، روسیه، افغانستان، امارات متحده عربی و تاجیکستان از مهمترین مقاصد این صادرات هستند. تولید داروهای بیوتکنولوژی و حضور ایران در میان ۱۰ کشور برتر در این حوزه، نمادی از پیشرفت علمی و صنعتی کشور است و میتواند در بلندمدت به توسعه صادرات داروهای پیشرفته منجر شود. به طور کلی، صنعت دارویی ایران با وجود چالشهای فناوری و وابستگی محدود به واردات برخی اقلام نوین، توانسته است خودکفایی داخلی را به سطح قابل توجهی ارتقا دهد و کیفیت محصولات خود را در سطح بینالمللی به اثبات برساند. مسیر پیشرو شامل توسعه تولید مواد واسط، سرمایهگذاری در داروهای نوین و افزایش صادرات محصولات بیوتکنولوژیک است که میتواند نقش ایران را در اقتصاد دارویی جهانی پررنگتر کند.